Audycje
SPOTKANIE Z REPORTAŻEM

"Łukasiewicz - rzeszowska historia" – reportaż Agnieszki Lipskiej

4 lis · 16:27
"Łukasiewicz - rzeszowska historia" – reportaż Agnieszki Lipskiej

Był farmaceutą i przedsiębiorcą, pionierem przemysłu naftowego w Europie, założycielem pierwszej na świecie kopalni ropy naftowej i wynalazcą lampy naftowej. Wyprzedzał swoją epokę nie tylko na polu nauki. Był społecznikiem, rewolucjonistą i działaczem niepodległościowym.

W latach 80. XIX wieku rodzina Łukasiewiczów sprowadziła się do Rzeszowa. W 1836 roku Ignacy ukończył 4 klasy gimnazjum Ojców Pijarów w Rzeszowie i z powodu ciężkich warunków materialnych w rodzinie rozpoczął pracę w aptece w Łańcucie, a później w Rzeszowie. Wstąpił tam do tajnej organizacji patriotycznej i pod zarzutem nielegalnej działalności skierowanej przeciwko zaborcy (zabór austriacki)  został aresztowany w 1846 roku i przebywał w więzieniu do 1848 r. Po wyjściu z więzienia rozpoczął pracę w aptece "Pod Gwiazdą" Piotra Mikolascha we Lwowie. W latach 1850-1852 studiował farmację na Uniwersytetach w Krakowie i Wiedniu. W 1852 r. w Wiedniu uzyskał tytuł magistra farmacji i wrócił do pracy w aptece Piotra Mikolascha, gdzie objął stanowisko prowizora. W latach 1852-1853 Ignacy Łukasiewicz wspólnie z Janem Zehem prowadził na zapleczu apteki badania nad ropą naftową. Po oczyszczeniu tego płynu uzyskał naftę świetlną. 31 lipca 1853 w szpitalu na lwowskim Łyczakowie zapłonęły po raz pierwszy lampy naftowe, które wykonał blacharz lwowski Adam Bratkowski, według projektu Łukasiewicza.

Datę 31 lipca 1853 roku uważa się za datę powstania polskiego przemysłu naftowego. Na przełomie lat 1853/54 Łukasiewicz opuścił Lwów i przeniósł się w pobliże terenów roponośnych - do Gorlic, gdzie dzierżawił aptekę. Nie zaprzestał prac nad doskonaleniem procesu otrzymywania nafty. W 1854 roku wspólnie z Tytusem Trzecieskim założył pierwszą na świecie spółkę naftową, która zaczęła wydobywać i eksploatować ropę w Bóbrce k. Krosna. W 1856 roku na skutek uzyskania znaczących ilości ropy Łukasiewicz założył w Ulaszowicach pierwszą na ziemiach polskich destylarnię ropy naftowej. Następne destylarnie Łukasiewicza to: destylarnia w Klęczanach (1858) prowadzona wspólnie z Eugeniuszem Zielińskim, kolejna w Polance (1861) i w Chorkówce (1865). Łukasiewicz cały czas pracował nad udoskonaleniem przetwórstwa ropy, efektem czego były nagrody za eksponowane produkty naftowe na wystawach w Jaśle, Lwowie i Wiedniu. Doskonalił również na terenie kopalni Bóbrka technikę wiercenia otworów za ropą. Wprowadził do użytku wiertnicę ręczną (1862), później zastosował maszyny parowe do napędu wiertnic. Czynił też starania o założenie szkoły górniczej w Bóbrce. Łukasiewicz był człowiekiem o wybitnych cechach charakteru. Wspierał finansowo ruchy narodowowyzwoleńcze, budował szkoły, kościoły, drogi i mosty. Stał na czele Krajowego Towarzystwa Naftowego. Założył prowadzoną przez żonę Honoratę Szkołę Koronkarską dla dziewcząt w Chorkówce. Na kopalni Bóbrka założył tzw. Kasę Bracką (odpowiednik dzisiejszego ZUS). Za działalność charytatywną papież Pius IX w 1873 roku nadał mu tytuł Szambelana Papieskiego i odznaczył Orderem Św. Grzegorza. Ignacy Łukasiewicz zmarł w Chorkówce 7 stycznia 1882 roku na zapalenie płuc i został pochowany na cmentarzu parafialnym w Zręcinie.

O rzeszowskich wątkach historii życia Ignacego Łukasiewicza w reportażu Agnieszki Lipskiej:

--:--
--:--

Z Maciejem Zdziarskim Prezesem Fundacji Instytut Łukasiewicza rozmawia Anna Leśniewska:

--:--
--:--
4 listopada ·  16:27

© 2021 Polskie Radio Rzeszów S.A.

Stworzono na Podkarpaciu przez