Unikatowy plan Jarosławia z 1777 roku w Muzeum Kamienicy Orsettich

Ręcznie wykonany plan Jarosławia z 1777 roku można po raz pierwszy oglądać w Muzeum w Jarosławiu Kamienicy Orsettich. Wykonany przez Josepha von Pfanzellera jest jednym z najstarszych i najbardziej szczegółowych zachowanych planów Jarosławia.

Rysunek przedstawia układ starego miasta, przedmieść oraz nieistniejącą już gotycką kolegiatę Wszystkich Świętych. Unikatowy plan pozostawał nieznany do 2022 roku, kiedy został kupiony przez muzeum. 

Wystawa jest częścią obchodów 100-lecia muzeum, mieszczącego się w renesansowej Kamienicy Orsettich – jednym z najcenniejszych zabytków miasta.  

Rękopiśmienny plan Jarosławia z 1777 roku, jeden z najstarszych zachowanych planów miasta, można po raz pierwszy oglądać w Muzeum w Jarosławiu Kamienicy Orsettich. Placówka w tym roku świętuje 100-lecie.

Jak poinformowała dr Elżbieta Sieradzka-Burghardt z jarosławskiego muzeum, plan został wykonany przez Josepha von Pfanzellera (1756-1817), chorążego w trzecim regimencie piechoty Karola Lotaryńskiego.

Wcześniej powstały tylko dwa plany Jarosławia – jeden w 1704 roku, tzw. plan szwedzki, a drugi około połowy XVIII wieku tzw. Planum geometricum situationis Jaroslavia urbis ducalis.

 Jak zaznaczyła muzealniczka, rysunek Pfanzellera jest znacznie dokładniejszy od obu starszych rycin.

„Po raz pierwszy tak szczegółowo zaznaczone są bloki zabudowy starego miasta oraz przedmieść. We wschodniej części jarosławskiego rynku znajduje się nieistniejąca już gotycka kolegiata Wszystkich Świętych wraz z przylegającym do niej cmentarzem. Bardzo starannie wyrysowano także jarosławskie kościoły i klasztory” – wymieniła Sieradzka-Burghardt.

Dodała, że plan von Pfanzellera jest nieocenionym źródłem badań nad rozplanowaniem przestrzennym Jarosławia w XVIII wieku.

„Rycina pozostawała nieznana aż do 2022 roku. W tym samym roku plan został zakupiony do zbiorów muzeum” – dodała.

W tym roku jarosławskie muzeum obchodzi jubileusz 100-lecia. Znajduje się ono w Kamienicy Orsettich, uważanej za jeden z najcenniejszych zabytkowych budynków przy jarosławskim rynku. Obiekt został wzniesiony w drugiej połowie XVI w. jako siedziba bogatego kupca jarosławskiego Jana Raczkowskiego.

Przez ponad 450 lat kamienica miała wielu właścicieli, z których najsłynniejszym był bogaty kupiec i bankier Wilhelm Orsetti. To za jego czasów, w latach 40. XVII wieku, powstała charakterystyczna bogato zdobiona fasada zwieńczona attyką – dekoracyjną osłoną dachu.

Nowy etap w dziejach kamienicy Orsettich rozpoczął się w 1945 roku, kiedy stała się ona nową siedzibą jarosławskiego muzeum. (PAP)