Olga Tokarczuk podczas Kongresu Kobiet w Katowicach: „Jesteśmy mocniejsze, niż byłyśmy na początku”

Pisarka Olga Tokarczuk wyraziła przekonanie, że organizowany cyklicznie Kongres Kobiet powinien zmienić się w potężną, stałą instytucję z własną siedzibą. Według niej, działalność na rzecz praw kobiet powinna zostać zinstytucjonalizowana i korzystać z finansowania z budżetu państwa.

Należy nam się to, żeby funkcjonować w społeczeństwie jako coś, co jest stałe, a nie efemeryczne – powiedziała pisarka w sobotę podczas XVII Kongresu Kobiet, w tym roku organizowanego w Katowicach.

Laureatka Nagrody Nobla w dziedzinie literatury, która rozmawiała na scenie z Henryką Bochniarz i Magdaleną Środą, wyraziła przekonanie, że kobietom przez ostatnie lata udało się wiele osiągnąć.

Jesteśmy mocniejsze, niż byłyśmy na początku

– oceniła, wspominając czasy, kiedy rozpoczynała karierę pisarską.

Tokarczuk przyznała, że towarzyszą jej jednak również gorzkie refleksje – mówiła, że organizacje kobiece powinny tworzyć instytucje, zakorzeniać się w nich i domagać się tego, by ich działalność była dobrze finansowana. Jak dodała, zastanawiała się, co stało się ze Strajkiem Kobiet, który – w jej opinii – powinien być dziś instytucją, ze swoim budynkiem, w którym trwają prace nad stawianymi od lat postulatami.

 Ta gra z polityką przypomina nieudany taniec – jedna noga do przodu, ktoś mi podkłada nogę, nic z tego nie wychodzi, obracamy się nie w tę stronę. Ja już mam swoje lata, mam prawo być wkurzona, mam prawo być zmęczona

– dodała Tokarczuk.

Żądam, chcę – i mam nadzieję, że się do mnie przyłączycie – żeby Kongres Kobiet stał się porządną, potężną instytucją, która ma swój budynek w Warszawie, swoją bibliotekę, swoją stołówkę, która ma swoje miejsce, gdzie kobiety i mężczyźni pracują nad tym, żeby zrobić coś konkretnego, żeby być cały czas jako poważnie traktowany, żeby mieć wpływ na politykę (…). Należy nam się to, żeby funkcjonować w społeczeństwie jako coś, co jest stałe, a nie efemeryczne

– mówiła pisarka. Wyraziła nadzieję, że już wkrótce Kongres Kobiet zamieni się w taką instytucję, finansowaną przez państwo.

Od razu widać, że Olga Tokarczuk zajmuje się fantazją

– wtrąciła Magdalena Środa, wywołując śmiech uczestniczek kongresu. Według niej, aby słowa Tokarczuk się spełniły, kobiety musiałyby mieć „dostęp do władzy i pieniędzy”.

To jest największy problem, że my przez cały czas jesteśmy w roli petentek

– dodała.

 Nie możemy dawać się ustawiać na takich pozycjach właśnie efemerycznych (…). Domagam się stałości, mam dość już tego nieustannego tańca

– oświadczyła Tokarczuk.

Henryka Bochniarz zgodziła się ze Środą, że choć Kongres Kobiet jest już rozbudowaną strukturą, to jednak jeśli kobiety chcą mieć coś do powiedzenia, potrzebna jest władza i pieniądze, bez tego mogą jedynie głosić swoje hasła, ale bez istotnego wpływu na rzeczywistość.

Wszędzie tam, gdzie zostały wprowadzone metody przyspieszenia dostępu kobiet do władzy, do pieniędzy – wszystko jedno czy przez parytety na listach wyborczych, w zarządach i radach nadzorczych – tam wszędzie stosunek do tego typu kwestii jak właśnie równość, edukacja, zupełnie się zmienia

– powiedziała.

 Po tym co mówisz, to właściwie musimy napisać list do premiera (Donalda) Tuska, że żądamy w następnym budżecie, który wiemy jaki jest, pieniędzy na Kongres Kobiet. Uważam, że to jest absolutnie uprawnione. Rola jaką Kongres przez te kilkanaście lat pełni jest nie do przecenienia

– dodała Bochniarz.

Podczas rozmowy Tokarczuk była pytana m.in. o sztuczną inteligencję. Jak mówiła, nie boi się jej i uważa, że może być pomocna. Oceniła zarazem, że przecenianie możliwości sztucznej inteligencji jest infantylne i stara się nie demonizować zagrożeń związanych z tym narzędziem. Zwróciła uwagę, że cały system, oparty na infrastrukturze informatycznej i energii, jest bardzo kruchy np. w obliczu klęsk żywiołowych. Przyznała, że sztuczna inteligencja ją fascynuje, uważa ją za potężne narzędzie, z którego sama często korzysta, również przy pracy, i czerpie z tego przyjemność. Zaznaczyła, że weryfikuje uzyskane w tej sposób informacje.

 W książkach, w encyklopediach zbieramy informacje ogólne, globalne, natomiast to, co uważam za życie, a mianowicie detal, to nam wszystkim bardzo szybko umyka. W czeluściach sztucznej inteligencji można znaleźć np. jakiego smaku były lody we Lwowie w 1938 r. w danej cukierni. Takie rzeczy dla mnie, jako pisarki, są skarbami

– opisywała.

Kongres Kobiet potrwa do jutra (07.09). Składają się na niego sesje plenarne i panele skupiające się na tematach związanych m.in. z bezpieczeństwem, polityką, ekonomią, sytuacją kobiet w biznesie i na rynku pracy, kulturą, edukacją, zdrowiem. Uczestniczki spotkania będą rozmawiały także o przeciwdziałaniu przemocy i wsparciu osób z niepełnosprawnościami, prawach osób LGBT+, społeczeństwie obywatelskiemu i uchodźcach.

(PAP)