Pojawienie się nad Polską amerykańskiego superdrona Global Hawka ostatniego dnia odbywających się na Białorusi manewrów Zapad 2025 jest nieprzypadkowe. „To newralgiczny moment” – uważa dr hab. Maciej Milczanowski.
Global Hawk podczas białoruskich manewrów Zapad 2025
Amerykański dron rozpoznawczy RQ-4 Global Hawk operował we wtorek, 16 września, nad wschodnią i północno-wschodnią Polską. Miał włączony transponder, więc jego trasę można było obserwować za pomocą popularnych aplikacji do śledzenia w czasie rzeczywistym ruchu lotniczego, takich jak np. Flightradar24. Statek bezzałogowy wystartował z bazy lotniczej Sigonella na Sycylii i realizował misję na średniej wysokości prawie 17 kilometrów.
Dr hab. Maciej Milczanowski, kierownik Zakładu Studiów nad Wojną Uniwersytetu Rzeszowskiego, ocenił w rozmowie z PAP, że pojawienie się Global Hawka w ostatnim dniu odbywających się na Białorusi manewrów Zapad 2025 jest nieprzypadkowe.
To newralgiczny moment. To wtedy Moskwa przeplanowuje na realne działania to, co wojska ćwiczyły w ramach manewrów. Dlatego dron ten, podobnie jak wiele innych systemów, w tym satelitarnych, monitoruje faktyczne działania strony rosyjskiej – podkreślił ekspert.
W jego ocenie obecność amerykańskich obserwatorów na manewrach Zapad 2025 mogła być przejawem dążenia Białorusi do deeskalacji, a zarazem próbą wykazania, że Zachód, w tym Polska, podchodzi do nich histerycznie.
Ale mogło to być działanie mające na celu stworzenie warunków do jakiegoś manewru. Dlatego im więcej takich środków rozpoznawczych, tym lepiej. W dzisiejszych czasach nie da się ukryć ruchów wojsk – zwrócił uwagę Milczanowski.
Pojawienie się Global Hawka powiązane z obecnością Władimira Putina
Mariusz Cielma, redaktor naczelny miesięcznika „Nowa Technika Wojskowa”, zwrócił uwagę w rozmowie z PAP, że misję Global Hawka można łączyć z faktem, że we wtorek na Białorusi był Władimir Putin, który wraz z ministrem obrony Andriejem Biełousowem obserwował manewry Zapad.
Jak zaznaczył, mogły o tym zdecydować także względy bezpieczeństwa: w obawie przed prowokacją strony rosyjskiej z wykorzystaniem lotnictwa lub systemów przeciwlotniczych powzięto decyzję, że misję tę przeprowadzi dron, a nie samolot z personelem na pokładzie.
Przyczyna mogła być wreszcie bardziej prozaiczna: załogowy samolot rozpoznawczy mógł być w tym czasie z jakiejś przyczyny niedostępny, więc po prostu użyto Global Hawka z Sycylii – dodał Cielma.
Dodał, że RQ-4 Global Hawk to nie jest maszyna rozpoznawcza, to dron strategiczno-operacyjny, duży statek powietrzny o dużych możliwościach, choć uzależnionych od warunków pogodowych. Zaznaczył, że jest zdolny zbierać informacje ze sfery łączności, czy przechwytywać pracę stacji radiolokacyjnych.
W ten sposób buduje dla NATO bazę danych, by w razie ewentualnego konfliktu móc zidentyfikować, z jakim urządzeniem mamy do czynienia – tłumaczył Cielma.
Global Hawki głównie w rejonie Morza Czarnego, zdarzały się jednak przypadki misji nad Polską
Według Cielmy, amerykańskie Global Hawki używane obecnie w Europie bazują na Sycylii i operują głównie w rejonie Morza Czarnego i są wykorzystywane zamiast załogowych samolotów rozpoznawczych ze względów bezpieczeństwa.
Gdyby Rosjanie mieli coś przedsięwziąć, na przykład w pobliżu pojawiłby się (samolot) Suchoj wykonujący dziwne manewry, to lepiej stracić statek bezzałogowy niż samolot z ludźmi na pokładzie – zwrócił uwagę rozmówca PAP.
Dodał, że w naszym regionie Global Hawki operują znacznie rzadziej, choć zdarzały się już przypadki, że realizowały misję nad Polską.
Tym niemniej na naszym niebie zazwyczaj operują załogowe samoloty rozpoznawcze – zaznaczył.
RQ-4 Global Hawk to bezzałogowy system powietrzny dalekiego zasięgu i możliwości operowania na dużej wysokości, produkowany przez firmę Northrop Grumman. Wykorzystywany jest do misji wywiadowczych, obserwacyjnych i rozpoznawczych.
Tekst: PAP / Fot.: pixabay.com
