Tylko jedna na trzy Polki korzysta z bezpłatnej mammografii, choć rak piersi jest najczęściej diagnozowanym nowotworem u kobiet w Polsce. Mimo dostępności bezpłatnych badań profilaktycznych, jedynie około 33% uprawnionych Polek zgłasza się na mammografię w ramach programów przesiewowych. To wynik dwukrotnie niższy niż średnia w krajach Unii Europejskiej.
Zaniedbania w profilaktyce mają tragiczne skutki. W Polsce rak piersi jest wykrywany później, co bezpośrednio przekłada się na wyższą śmiertelność – jedna z najwyższych w całej Europie. Alarm w tej sprawie bije Onkofundacja Alivia.
Ogromne różnice regionalne – południe i wschód Polski w tyle
Niepokojące są również różnice między regionami kraju. Najlepiej sytuacja wygląda w województwach północnych i zachodnich – w Wielkopolsce, na Kujawach i Pomorzu badania wykonuje ponad 40% kobiet. Z kolei na wschodzie i południu Polski statystyki są znacznie gorsze.
Na Podkarpaciu, Podlasiu czy w Małopolsce odsetek kobiet zgłaszających się na mammografię wynosi zaledwie 23–27%. W niektórych powiatach oznacza to, że badanie wykonuje mniej niż jedna na pięć kobiet, mimo że są do tego uprawnione.
Dlaczego kobiety nie badają się regularnie?
O powodach niskiej frekwencji i barierach, które zniechęcają kobiety do profilaktyki, rozmawialiśmy z dwiema kobietami, które same doświadczyły choroby onkologicznej – Justyną Gamoń-Wesołowską, założycielką Fundacji Artystycznej GA MON z Tarnobrzegu oraz Joanną Wilk, twórczynią społeczności Taneczny Rzeszów.
W trakcie rozmowy poruszyłyśmy temat strachu, braku wiedzy, mitów na temat badań oraz wpływu środowiska lokalnego na decyzje kobiet. Obie panie podkreśliły, jak ważne jest edukowanie i budowanie wspierających społeczności, które zachęcają do dbania o zdrowie.
Rozmawiała Bernadeta Szczypta.
