Zbliża się start polskich satelitów PIAST

W listopadzie na niskiej orbicie okołoziemskiej ma zostać umieszczona polska konstelacja trzech małych satelitów – PIAST-S1, PIAST-S2, PIAST-M, przeznaczonych do prowadzenia optoelektronicznego rozpoznania obrazowego.

Start rakiety Falcon 9

Termin uzależniony jest od ustaleń związanych ze startem rakiety Falcon 9 firmy SpaceX z bazy Vandenberg Sił Kosmicznych Stanów Zjednoczonych. Start odbędzie się nie wcześniej niż 10 listopada.

Polska technologia w kosmosie

Satelity, czyli tzw. segment orbitalny, to tylko jeden z wielu elementów niezbędnych, aby kraj mógł prowadzić operacje satelitarne w sposób autonomiczny – wyjaśnił w rozmowie z PAP gen. bryg. rez. Adam Sowa, kierujący projektem PIAST z ramienia WAT. – Drugim jest segment naziemny do kontroli satelitów i odbierania danych satelitarnych, kolejnym – segment przetwarzania danych. Operacje prowadzone są przez zespół wyszkolonych operatorów Centrum Kontroli Misji, a także ekspertów i naukowców, którzy realizują eksperymenty

– opisał.

Jak podkreślił gen. Sowa, wszystkie kluczowe technologie związane z satelitami powstały w Polsce.

Mamy kontrolę nad pełnym łańcuchem pozyskiwania zobrazowań, w tym nad satelitami, stacją naziemną, centrum gromadzenia danych i algorytmami przetwarzania

– zaznaczył.

Wkład polskich firm i instytucji

W ramach polskiego konsorcjum spółka Creotech Instruments dostarcza platformy satelitarne z systemami komputera pokładowego, komunikacji, orientacji satelity w przestrzeni i zasilania. Platformy te mogą być zastosowane w zaawansowanych eksperymentach „dual use”, czyli takich, których wyniki będzie można wykorzystać w wojskowości i przemyśle cywilnym.

Nowoczesne technologie i precyzyjne systemy

Szczególnie cenne są możliwości precyzyjnego celowania, określania i przewidywania pozycji satelitów w warunkach zakłóceń sygnału GNSS (Globalny System Nawigacji Satelitarnej – PAP), szyfrowana łączność, możliwość użycia napędu o wysokim ciągu oraz zwarta konstrukcja bez rozkładanych elementów mechanicznych

– podkreślił kierownik projektu.

Satelity będą wykonywały zobrazowania ściśle wyznaczonych celów. Dzięki urządzeniom laserowym i sensorom optycznym będą „widziały” siebie nawzajem.

Na orbicie przetestowane zostaną dwa własnej produkcji teleskopy optyczne satelitów PIAST-S1 i S2 oraz polski system akwizycji obrazu dla wszystkich trzech satelitów, obejmujący kamery, elektronikę oraz oprogramowanie.

Współpraca naukowa i technologiczna

Centrum Badań Kosmicznych PAN zbudowało teleskop do satelity PIAST-M. Sieć Badawcza Łukasiewicz – Instytut Lotnictwa opracowała systemy napędowe satelitów PIAST-S1 i PIAST-S2, współpracujące ze sterownikiem elektronicznym ECU. Spółka Scanway skonstruowała teleskopy do satelitów PIAST-S1 i S2. Spółka PCO zabezpiecza wykonanie elementów optycznych. Lider konsorcjum, Wojskowa Akademia Techniczna, zapewniła segment naziemny sterowania misją, moduł satelitarnego dalmierza laserowego i sensory położenia Słońca. Moduł dalmierza będzie też wykorzystany w systemie laserowej transmisji danych.

Nowe technologie w teleskopach

Współpraca spółki PCO, Centrum Badań Kosmicznych PAN oraz Instytutu Optoelektroniki WAT zaowocowała opanowaniem technologii obróbki zwierciadeł wykonanych z aluminium i zastosowaniem ich w teleskopach, zgodnie z obowiązującym trendem dla nano- i mikrosatelitów.

Satelity misji PIAST wyposażone są w niewielkie teleskopy, co ogranicza pozyskiwanie zobrazowań o wysokiej rozdzielczości. Jednak polscy naukowcy poprawili jakość i szczegółowość pozyskiwanych danych, opracowując algorytmy oparte na sztucznej inteligencji. Rozwiązanie badaczy z Wydziału Inżynierii i Geodezji WAT, bazujące na generatywnej sieci neuronowej zwiększy rozdzielczość przestrzenną zobrazowań.

Centrum Kontroli Misji WAT

Obsługę misji obserwacyjnej PIAST, m.in. w zakresie połączeń komunikacyjnych z satelitami oraz eksperymentów na orbicie, zapewni infrastruktura segmentu naziemnego Centrum Kontroli Misji Satelitarnych WAT. Segment ten, otwarty w sierpniu br., posłuży nie tylko do sterowania nanosatelitami PIAST, ale również do prowadzenia operacji satelitarnych oraz szkolenia przyszłych operatorów systemów satelitarnych zgodnie z potrzebami polskich sił zbrojnych.

PIAST (Polish ImAging SaTellites) to polski projekt uruchomiony w 2021 r. przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju. Jego wyniki mogą być wykorzystywane w przyszłych inicjatywach resortu obrony, spraw wewnętrznych i Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego.