Forum NGO w Przemyślu i Rzeszowie

Jak przygotować organizacje społeczne do działania podczas wojny lub długotrwałego kryzysu? Jak zapewnić skuteczną współpracę NGO z administracją i służbami, chronić wolontariuszy i przeciwdziałać dezinformacji? Odpowiedzi na te pytania będą szukać uczestnicy polsko-ukraińskiego Forum „Odporność w praktyce”, które odbędzie się 4–5 listopada 2026 r. w Przemyślu i Rzeszowie. Wydarzenie organizuje Fundacja To Proste, operator Sieci Mapuj Pomoc, przy wsparciu IOM Polska.

Pełnoskalowa wojna w Ukrainie pokazała, że bezpieczeństwo państwa zależy nie tylko od sprawności wojska, służb i administracji publicznej, ale również od zdolności społeczeństwa do samoorganizacji, wzajemnej pomocy i współdziałania. Ukraińskie organizacje pozarządowe od ponad czterech lat funkcjonują w warunkach nieustannego zagrożenia, wypracowując rozwiązania pozwalające utrzymywać ciągłość pomocy, chronić pracowników i wolontariuszy oraz wspierać społeczności lokalne.

To doświadczenie może stać się ważnym źródłem wiedzy dla Polski, która rozwija system ochrony ludności i przygotowuje się na coraz bardziej złożone zagrożenia.

Od reagowania na kryzys do budowania odporności

– Polskie organizacje społeczne wielokrotnie udowodniły, że potrafią szybko i skutecznie reagować w sytuacjach kryzysowych. Doświadczenia Ukrainy stawiają jednak przed nami kolejne pytanie: jak działać, kiedy kryzys nie trwa kilka dni czy tygodni, lecz lata? W takich warunkach kluczowa staje się nie tylko sprawność poszczególnych organizacji, ale także współpraca NGO z administracją publiczną, samorządami, służbami i biznesem. Podczas Forum chcemy zestawić polskie i ukraińskie doświadczenia, aby pokazać, jak w praktyce organizować taką współpracę, jasno dzielić odpowiedzialność i skutecznie wykorzystywać dostępne zasoby. Celem jest przejście od doraźnej mobilizacji w obliczu zagrożenia do systemu współpracy, który jest przygotowany na kryzys, zanim ten nastąpi – mówi Monika Miłowska, prezeska Fundacji To Proste i przewodnicząca Sieci Mapuj Pomoc.

Forum zgromadzi przedstawicieli_lki organizacji społecznych z Polski i Ukrainy, administracji rządowej i samorządowej, instytucji publicznych, organizacji międzynarodowych oraz ekspertów zajmujących się zarządzaniem kryzysowym i odpornością społeczną.

Pierwszy dzień: praktyczne doświadczenia Ukrainy

4 listopada w Przemyślu odbędzie się główna część Forum, poświęcona doświadczeniom ukraińskich organizacji działających w warunkach pełnoskalowej wojny. Tematy dyskusji wybrano na podstawie potrzeb zgłoszonych przez organizacje zrzeszone w Sieci Mapuj Pomoc.

Uczestnicy przyjrzą się czterem kluczowym zagadnieniom:

• NGO w systemie zarządzania kryzysowego – współpraca organizacji społecznych z administracją, samorządami, służbami i wojskiem oraz podział odpowiedzialności w sytuacjach zagrożenia.
• Społeczeństwo obywatelskie podczas wojny – rola organizacji społecznych w podtrzymywaniu zaufania, aktywności obywatelskiej i demokratycznej odporności, przy zachowaniu ich niezależności.
• Bezpieczeństwo organizacji i ciągłość działania – ochrona pracowników, wolontariuszy, danych i komunikacji, a także przeciwdziałanie cyberatakom i innym zagrożeniom.
• Współpraca i finansowanie w długotrwałym kryzysie – relacje z administracją, biznesem, organizacjami międzynarodowymi i darczyńcami oraz rozwiązania umożliwiające nieprzerwane prowadzenie działań pomocowych.

Drugi dzień: od wymiany doświadczeń do wspólnego planu działania

5 listopada w Rzeszowie odbędzie się Regionalna Narada Odporności – zamknięte spotkanie robocze dla około 40 przedstawicieli organizacji pozarządowych, samorządów, administracji publicznej i ekspertów, przede wszystkim z Podkarpacia i Lubelszczyzny, z udziałem gości z Ukrainy.

Drugi dzień Forum będzie miał charakter praktyczny. Uczestnicy wezmą udział w dwóch warsztatach poświęconych rozpoznawaniu dezinformacji w sytuacjach kryzysowych oraz organizowaniu skutecznej współpracy między NGO a samorządami. Program obejmie również konsultacje międzysektorowe, w tym prezentację platformy ResQ – narzędzia wspierającego współpracę i koordynację działań różnych podmiotów w zarządzaniu kryzysowym – oraz dyskusję o roli organizacji społecznych w budowaniu odporności lokalnych społeczności w kontekście regionalnych programów finansowania.

Najważniejszym elementem Narady będzie wspólna praca nad planem działań dla województw podkarpackiego i lubelskiego. Uczestnicy określą, jakie rozwiązania są potrzebne, aby usprawnić współpracę w sytuacjach zagrożenia – od procedur i wymiany informacji, przez wspólne szkolenia i ćwiczenia, po rozwój lokalnych sieci współpracy. Spotkanie zakończy się przedstawieniem rekomendacji i wyborem priorytetów do dalszych działań.

Forum ma służyć nie tylko wymianie doświadczeń między Polską a Ukrainą, ale przede wszystkim przełożeniu zdobytej wiedzy na konkretne formy współpracy organizacji społecznych, administracji, samorządów i innych instytucji odpowiedzialnych za bezpieczeństwo mieszkańców.