Granice i pogranicza w powieściach Sergiusza Piaseckiego. Kolejne spotkanie w Muzeum Kresów w Lubaczowie

Po spotkaniu poświęconym biografii pisarza Muzeum Kresów w Lubaczowie zaprasza na kolejną rozmowę, tym razem skupioną na jego dorobku literackim. 18 września 2026 roku o godz. 17:00 w głównym gmachu Muzeum odbędzie się dyskusja „Granice i pogranicza w powieściach Sergiusza Piaseckiego”. Rozmowę z prof. Agatą Paliwodą poprowadzi Adam Bienias z TVP3 Rzeszów.

Życie Sergiusza Piaseckiego było pełne doświadczeń, które z powodzeniem mogłyby stać się materiałem na osobną powieść. Żołnierz, agent polskiego wywiadu, przemytnik, więzień i emigrant – kolejne etapy jego biografii pozostawiły wyraźny ślad w twórczości literackiej.

Punktem wyjścia do rozmowy będzie jeden z najbardziej charakterystycznych elementów pisarstwa Piaseckiego – motyw pogranicza. W jego książkach granica nie jest jedynie geograficznym oznaczeniem przestrzeni. To miejsce spotkania różnych kultur, języków, społeczności i światów wartości, ale także obszar napięcia, ryzyka i nieustannych wyborów.

Piasecki czerpał z własnych doświadczeń, dzięki czemu jego literatura wyróżnia się wyjątkowym autentyzmem. Przemytnicy, żołnierze, funkcjonariusze, więźniowie czy mieszkańcy pogranicza nie są w jego powieściach odległymi, abstrakcyjnymi postaciami. Autor znał środowiska, o których pisał, i potrafił wykorzystać tę wiedzę do tworzenia wielowymiarowych bohaterów.

Wśród najbardziej znanych utworów pisarza znajduje się „Kochanek Wielkiej Niedźwiedzicy”, powieść, która przyniosła mu międzynarodową popularność. Istotne miejsce w jego dorobku zajmują również „Zapiski oficera Armii Czerwonej”, a także tak zwana trylogia złodziejska: „Jabłuszko”, „Spojrzę ja w okno…” i „Nikt nie da nam zbawienia”.

W twórczości Piaseckiego przygoda i humor sąsiadują z refleksją nad przemocą, totalitaryzmem, ludzką psychiką oraz granicami moralnych wyborów. Jego bohaterowie często funkcjonują poza oficjalnym porządkiem, kierując się własnymi zasadami lojalności, honoru czy solidarności. To sprawia, że powieści pisarza wymykają się jednoznacznym klasyfikacjom gatunkowym.

Nadchodzące spotkanie będzie okazją do spojrzenia na twórczość Piaseckiego z perspektywy współczesnego literaturoznawstwa. Gościem Adama Bieniasa będzie prof. Agata Paliwoda – pracująca w Zakładzie Literatury Polskiej XX i XXI Wieku Instytutu Polonistyki i Dziennikarstwa Uniwersytetu Rzeszowskiego, członkini Pracowni Badań i Dokumentacji Kultury Literackiej.

Prof. Paliwoda jest autorką m.in. monografii „Granice i pogranicza w powieściach Sergiusza Piaseckiego” oraz publikacji poświęconych literaturze emigracyjnej, pisarstwu kobiet, literaturze pogranicza kultur i literaturze faktu.

Spotkanie odbywa się w ramach projektu „Fascynujące PoGRAnicze – gry fabularne na motywach powieści Sergiusza Piaseckiego”, dofinansowanego ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu dotacyjnego „Polszczyzna. Bogactwo różnorodności” Instytutu Różnorodności Językowej Rzeczypospolitej. Zadanie dofinansowano również ze środków Województwa Podkarpackiego i Powiatu Lubaczowskiego.

Udział w spotkaniu będzie okazją do ponownego odkrycia twórczości pisarza, którego książki – mimo upływu czasu – wciąż pozwalają zadawać pytania o granice, tożsamość, wybory i życie człowieka w świecie nieustannych przemian.

– 18 września 2026 r. (piątek), godz. 17:00

– Muzeum Kresów w Lubaczowie

– Gość: prof. Agata Paliwoda

– Prowadzący: Adam Bienias (TVP3 Rzeszów)

– Wstęp wolny