Na temat okoliczności i znaczenia zniesienia pańszczyzny w XIX wieku dyskutowali uczestnicy debaty historycznej w Gorajcu. Spotkanie było częścią Dnia Wolności Chłopskiej organizowanego od trzynastu lat przez Stowarzyszenie Animacji Kultury Pogranicza Folkowisko.
Wydarzenie upamiętnia zakończenie wielowiekowego poddaństwa chłopów wobec właścicieli ziemskich
– powiedział nam prezes Stowarzyszenia Folkowisko Marcin Piotrowski.
Dodał, że krzyże i kapliczki pańszczyźniane – stawiane wówczas przez chłopów – można spotkać w wielu miejscowościach.
Magda Zych z Muzeum Etnograficznego w Krakowie, współautorka projektu badawczego „(NIE) WIDZIALNE POMNIKI WOLNOŚCI”, zaznaczyła, że to radosne wydarzenie było ważne nie tylko dla ówczesnych chłopów, ale także dla kolejnych pokoleń.
Zniesienie przymusowej i darmowej pracy chłopów na rzecz szlachty w maju 1848 roku stało się przełomem dla tysięcy rodzin chłopskich
– podkreślał dr Joachim Popek z Uniwersytetu Rzeszowskiego. Z kolei profesor Bohdan Hud z Uniwersytetu Lwowskiego i Uniwersytetu Warszawskiego podjął temat przemocy w kontekście narodu polskiego i ukraińskiego.
Zwieńczeniem Dnia Wolności Chłopskiej w Gorajcu był wieczorny pochód do krzyża pańszczyźnianego stojącego na obrzeżu wsi.
Relacja Iwony Piętak:
Tekst, fot.: Iwona Piętak
