Aż 70 proc. przypadków jaskry, choroby będącej drugą przyczyną utraty wzroku, jest wykrywanych w Polsce za późno – alarmują okuliści. Zapraszają jednocześnie do udziału w bezpłatnych badaniach przesiewowych, które będą prowadzone od 9 do 15 marca w kilkudziesięciu miastach w kraju.
W Polsce na jaskrę choruje około 800 tys. osób, z czego ponad połowa nie została jeszcze zdiagnozowana i nie jest świadoma, że nieodwracalnie traci wzrok. Jaskra jest zaraz po zaćmie drugą najczęstszą przyczyną utraty wzroku. Jednak – w przeciwieństwie do zaćmy – jej skutków odwrócić się nie da.
„Aż 70 proc. przypadków jaskry wykrywane jest w Polsce zbyt późno. Przyczyny takiego stanu rzeczy należy upatrywać między innymi w niskiej świadomości społecznej na temat jaskry i zagrożeń związanych z utratą widzenia, jak również bezobjawowym przebiegiem choroby” – powiedziała cytowana w informacji prasowej przesłanej PAP prof. Bożena Romanowska-Dixon, prezes Polskiego Towarzystwa Okulistycznego (PTO).
Z tego powodu PTO już dziewiąty raz przyłącza się do globalnej inicjatywy Światowego Tygodnia Jaskry i razem z okulistami z całego kraju organizuje bezpłatne badania okulistyczne. Akcja Polscy Okuliści Kontra Jaskra trwa od 9 do 15 marca. Lista placówek realizujących bezpłatne badania okulistyczne dostępna jest na stronie: https://www.tydzienjaskry.pl/lista-gabinetow. Na konkretną wizytę trzeba umówić się telefonicznie w wybranej placówce. Liczba miejsc jest ograniczona, dlatego decyduje kolejność zgłoszeń.
„Na badanie zapraszamy osoby, które nie mają zdiagnozowanej jaskry. Aby skorzystać z akcji, nie potrzeba żadnego skierowania” – zaznaczyła prof. Romanowska-Dixon. Specjaliści zachęcają Polaków do zgłaszania się na te badania, ponieważ wczesne wykrycie i leczenie jaskry mogą zapobiec utracie wzroku.
Problem stanowi to, że w 90 proc. przypadków jaskra nie daje objawów, nie sprawia dolegliwości, mimo że postępuje, a jaskrowe uszkodzenie nerwu wzrokowego jest nieodwracalne, wyjaśnił prof. Jacek P. Szaflik, przewodniczący Sekcji Jaskry PTO. „Nie należy bać się badań przesiewowych ani badań okulistycznych. Wczesna diagnoza jaskry umożliwi skuteczne leczenie i pozwoli zachować wzrok pomimo choroby. Wprowadzane nowe metody terapeutyczne są coraz bardziej skuteczne i mniej obciążające dla pacjenta. Jeśli okaże się, że jesteśmy zdrowi, wizyta u okulisty też może być bardzo przydatna, chociażby dla sprawdzenia lub doboru okularów” – zachęcił specjalista, cytowany w informacji prasowej.
Za główną przyczynę jaskry uważa się zbyt wysokie ciśnienie w gałce ocznej. W 60-68 proc. jaskra jest dziedziczna. Wyższe ryzyko choroby dotyczy również osób z niskim ciśnieniem krwi, ale też z intensywnie leczonym nadciśnieniem tętniczym, cierpiących na migrenę, z objawami naczynioskurczowymi, czyli stale zimnymi stopami i dłońmi oraz z krótkowzrocznością powyżej -4.0 dioptrii. Gdy do któregoś z tych czynników dołączy taki objaw, jak światłowstręt, zmęczenie oczu, częste łzawienie, tęczowe koła wokół źródeł światła czy niezdiagnozowane bóle głowy, nie można zwlekać z wizytą u lekarza.
Choć ryzyko choroby rośnie wraz z wiekiem, może ona dotknąć również młodsze osoby, w tym dzieci.
Ryzyko jaskry jest wyższe u osób z niektórymi schorzeniami przewlekłymi. „Cukrzyca zwiększa ryzyko jaskry o 40 proc., szczególnie u osób z zaawansowanymi zmianami cukrzycowymi w oczach. Jaskra współwystępuje również z chorobami układu krążenia, a osoby z jaskrą mają większe ryzyko zawału serca, miażdżycy i udaru mózgu. Nadciśnienie tętnicze może uszkadzać naczynia w oku, co zwiększa ryzyko jaskry. Dodatkowo, zaburzenia lipidowe i przewlekły stres zmieniający naszą gospodarkę hormonalną także zwiększają prawdopodobieństwo wystąpienia jaskry, wpływając na krążenie w oku i ciśnienie wewnątrzgałkowe” – wymieniła wiceprezes PTO, prof. Iwona Grabska-Liberek.
Jak dodała, jaskra może także być związana z chorobami neurologicznymi, takimi jak stwardnienie rozsiane czy choroba Parkinsona. „Regularne badania diagnostyczne pod kątem jaskry powinny stać się rutyną nie tylko dla osób już dotkniętych tą chorobą, ale także dla wszystkich, którzy znajdują się w grupie ryzyka” – podkreśliła specjalistka.
Przypomniała, że zarówno choroby ogólnoustrojowe, jak i leczenie miejscowe jaskry mogą nasilać objawy zespołu suchego oka i powodować dyskomfort. „Z tego powodu kluczowe jest stosowanie odpowiednich preparatów nawilżających, które oprócz kwasu hialuronowego zawierają także inne istotne składniki wspomagające zdrowie powierzchni oka. Do takich składników należą karboksymetyloceluloza, glicerol, olej rycynowy, lewokarnityna, chlorki, kwas borowy, erytrol, trehaloza, olej z nasion rokitnika, fukoidyna, karbomery, trójglicerydy oraz d-pantenol. Ważne, aby pamiętać, że dopiero kompleksowy skład kropli spowoduje pełne i długotrwałe nawilżenie” – wyjaśniła specjalistka.
W ramach dotychczasowych akcji Polscy Okuliści Kontra Jaskra przebadano ponad 18 250 osób, a aż 30 procent z nich zostało skierowanych do dalszej diagnostyki i leczenia.
Patronat Honorowy nad IX edycją akcji objęli: Senacka Komisja Zdrowia w ramach Roku Edukacji Zdrowotnej i Profilaktyki, Marszałek Województwa Mazowieckiego Adam Struzik, Prezydent m.st. Warszawy, Polskie Towarzystwo Medycyny Rodzinnej i Związek Województw RP.(PAP)
