Filmowy wehikuł czasu – Adolf Dymsza

Adolf Dymsza to jeden z najpopularniejszych polskich aktorów komediowych. Uważany za jednego z najwybitniejszych komików polskiego kina pierwszej połowy XX wieku oraz przedwojennego i powojennego „króla polskiej komedii” i „króla polskich komików”. Szczególnie ceniony w okresie kina międzywojennego , kiedy zagrał w 25 filmach .

Adolf Bagiński, bo tak brzmiało jego prawdziwe nazwisko urodził się 7 kwietnia 1900 w Warszawie. Jak głosi anegdota, pseudonim „Dymsza” został wymyślony przez siostrę aktora, Zuzannę Skowron. On sam chciał nazywać się „Scipio del Scampio”. Zapisał ten pseudonim na kartce, jednak kiedy zadzwoniono z teatru z prośbą o podanie pseudonimu na afisz, siostrze zgubiła się kartka i wymyśliła na poczekaniu „Dymszę”. Według innej relacji, pochodzącej od samego aktora, jest to nazwisko posła do carskiej Dumy, Leopolda Dymszy, znalezione w Kalendarzu „Kuriera Porannego” po tym, jak zastąpienie nazwiska pseudonimem zasugerował młodemu artyście sekretarz teatru „Miraż”.

Adolf Bagiński ukończył II Gimnazjum w Warszawie , a następnie Szkołę Handlową Wawelberga. Pracował w kancelarii rejenta. W wieku 17 lat zadebiutował w teatrzykach półamatorskich, a w 1918 zadebiutował w filmie Roztargniony krawiec. W latach 1918–1920 występował w teatrach Warszawy, Grodna i Mińska. W 1920 jako ochotnik wstąpił do Wojska Polskiego. Uczestniczył w w bitwie warszawskiej będąc żołnierzem 21. Pułku Piechoty „Dzieci Warszawy”.

Po występach w latach 1925–1931 w kabarecie „Qui Pro Quo” zyskał znaczną popularność i stał się znanym aktorem rewiowym. Poza występami komediowymi grał także w teatrach dramatycznych (Teatr Polski, Teatr Narodowy). O jego występach w filmach niemych niewiele wiadomo, a prawdziwy rozgłos przyniosły mu filmy dźwiękowe, które pozwoliły ujawnić się jego nieprzeciętnemu talentowi komicznemu.

Podczas II wojny światowej spędził lata okupacji w Warszawie, grając w jawnych teatrach , wbrew zakazowi konspiracyjnego ZASP-u. Z tego powodu po wojnie został ukarany przez sąd koleżeński ZASP zakazem grania w Warszawie. Przeniósł się do Łodzi, gdzie występował w tamtejszym Teatrze Syrena, a w latach 1948–1951 w Teatrze Powszechnym. Zagrał w pierwszej polskiej powojennej komedii pt. Skarb z 1948. W 1951 powrócił do Warszawy i do emerytury w 1973 był aktorem Teatru Syrena. Ostatnie dwa lata życia spędził w Domu Opieki Społecznej w Górze Kalwarii. Zmarł po ciężkiej chorobie 20 sierpnia 1975.

(Wikipedia)

O Adolfie Dymszy rozmawiają Monika Zając Czerkies ( autorka blogu Film-olśnienia, czyli KADRY ZE SNU ) i Adam Głaczyński.

Fot. M.Maśniak