Polska chce wspólnych standardów ochrony praw pacjenta w całej UE – Rzecznik apeluje o europejską Kartę

Podczas spotkania w Gdańsku z udziałem przedstawicieli państw UE Rzecznik Praw Pacjenta Bartłomiej Chmielowiec wezwał do stworzenia jednolitych standardów ochrony praw pacjenta w Europie oraz wspólnej sieci wymiany informacji medycznych.

Europejska współpraca dla bezpieczeństwa pacjentów

W Uniwersyteckim Centrum Klinicznym w Gdańsku odbyło się spotkanie przedstawicieli instytucji zajmujących się prawami pacjenta z państw Unii Europejskiej. Inicjatywa była elementem polskiej prezydencji w Radzie UE. Jak podkreślił Rzecznik Praw Pacjenta Bartłomiej Chmielowiec, celem wydarzenia była wymiana doświadczeń i rozpoczęcie prac nad jednolitymi standardami ochrony pacjentów w całej Wspólnocie.

Rosnąca mobilność obywateli Unii wymaga transgranicznej opieki zdrowotnej i dostępu do informacji o procedurach medycznych świadczonych w różnych krajach UE

– zaznaczył Chmielowiec.

Cyfryzacja i sztuczna inteligencja w służbie pacjentowi

Rzecznik wskazał, że kluczowym krokiem ku lepszej opiece transgranicznej mogłoby być wykorzystanie sztucznej inteligencji do analizy danych medycznych. Zaproponował także cyfryzację Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ), która nadal funkcjonuje wyłącznie w wersji papierowej.

Podkreślono, że wspólna sieć wymiany informacji może być nieoceniona w czasie kryzysów zdrowotnych, takich jak epidemie.

Europejska Karta Praw Pacjenta – wspólna inicjatywa

Jednym z kluczowych tematów była koncepcja stworzenia Europejskiej Karty Praw Pacjenta. Jak zauważył Rzecznik, każde z 27 państw UE ma własne regulacje, co komplikuje ochronę praw pacjenta na poziomie unijnym. Nowa karta miałaby zostać przyjęta formalnie przez Parlament Europejski i Komisję Europejską.

Chcemy monitorować stosowanie standardów, aby poprawić jakość usług medycznych dostępnych dla każdego Europejczyka, niezależnie od miejsca zamieszkania i statusu majątkowego

– powiedział Chmielowiec.

Onkologia przykładem dobrych praktyk

Podczas debaty prof. Jacek Jassem przypomniał o Europejskim Kodeksie Opieki Onkologicznej (EKOO), wdrożonym w 2024 roku. Dokument definiuje 10 podstawowych praw pacjenta onkologicznego i dąży do wyrównania standardów leczenia nowotworów w UE.

Wskazał również, że choć Polska ma o 6 proc. niższą zapadalność na raka niż średnia europejska, to wskaźnik wyleczalności jest o 15 proc. gorszy. EKOO ma pomóc w poprawie tych wyników.

Opieka okołoporodowa i głos pacjentów

Prof. Magdalena Grzybowska zauważyła, że wprowadzone w 2019 roku standardy okołoporodowe poprawiły sytuację rodzących kobiet. W tym roku wejdą w życie nowe wytyczne dotyczące m.in. mniejszej medykalizacji porodów i lepszej opieki poporodowej.

Dr hab. Tomasz Stefaniak z UCK zwrócił uwagę, że skargi pacjentów są dla szpitali cennym źródłem informacji. Przykładem skutecznej zmiany była identyfikacja pacjentów z alergią lekową poprzez zakładanie różowych opasek z ostrzeżeniem.

Edukacja społeczeństwa – trzeci filar uczelni medycznych

Rektor Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, prof. Michał Markuszewski, wskazał na konieczność edukacji o prawach pacjenta. Uczelnia rozpoczęła działania informacyjne wśród studentów, pracowników oraz organizacji pacjenckich i influencerów.

To dopiero początek drogi do skutecznej i powszechnej edukacji

– podsumował prof. Markuszewski.

Źródło: PAP / Oprac. B. Ziomek