Budżet UE 2028–2034 pod lupą. Rzońca: „Cięcia w rolnictwie i spójności to zapowiedź napięć”

Propozycja unijnego budżetu na lata 2028–2034 budzi poważne zastrzeżenia podkarpackiego europosła PiS, Bogdana Rzońcy. Jego zdaniem, planowane cięcia i sposób podziału środków mogą doprowadzić do konfliktów w UE.

Cięcia w rolnictwie i spójności – powód do niepokoju

Bogdan Rzońca skrytykował przedstawiony przez Komisję Europejską projekt wieloletnich ram finansowych, którego wartość sięga 2 bilionów euro. Jak zaznaczył, przewidywane ograniczenia środków na rolnictwo i politykę spójności wywołają „niedobre nastroje” wśród rolników i regionów oczekujących inwestycji.

Według europosła, fizyczne zmniejszenie funduszy rolnych nakłada się na inne niekorzystne zjawiska, takie jak wysokie koszty energii, skutki Zielonego Ładu oraz obawy związane z umową Mercosur.

Rolnicy nie odczują stabilizacji, której w tym budżecie brakuje

– podkreślił.

Rzońca wyraził również obawy związane z brakiem konkretnych zapisów dotyczących inwestycji w infrastrukturę krytyczną, zwłaszcza w regionach przygranicznych Unii Europejskiej. Chodzi m.in. o połączenia energetyczne, gazowe i wodne, istotne w kontekście ewentualnych kryzysów.

Podział środków przez rządy narodowe może prowadzić do sporów

Choć propozycja KE utrzymuje politykę regionalną dla najbiedniejszych regionów, Rzońca przewiduje, że decyzja o przekazaniu kompetencji w zakresie podziału funduszy rządom państw członkowskich doprowadzi do wewnętrznych napięć. – „Marszałkowie z przeciwnej opcji politycznej mogą nie dostać pieniędzy” – ostrzegł. Jego zdaniem lepszym rozwiązaniem były bezpośrednie negocjacje regionów z Komisją Europejską.

Nowe zasoby własne UE pod znakiem zapytania

Podkarpacki polityk odniósł się również sceptycznie do planowanych źródeł finansowania budżetu, w tym podatku od dużych firm oraz opłaty za elektrośmieci. Jak zaznaczył, przedstawione kwoty – np. 15 mld euro z elektroodpadów – są „liczbami z kapelusza”, a projekt jako całość określił jako „nietransparentny”.

Rzońca przewiduje trudności z akceptacją budżetu zarówno w Radzie UE, jak i Parlamencie Europejskim, który – jak zaznaczył – „będzie pierwszą przeszkodą” w procesie legislacyjnym.

Nierówna konkurencyjność i zagrożenie podziałami

Choć budżet przewiduje 451 mld euro na Fundusz Konkurencyjności, eurodeputowany PiS wskazuje, że środki te trafią głównie do najbogatszych państw, takich jak Niemcy i Francja. Słabsze gospodarczo kraje, np. Bułgaria czy Rumunia, mogą zostać w tyle.

W opinii Rzońcy, projekt KE może pogłębić podziały wewnątrz Unii i nasilić spory wokół przestrzegania zasad praworządności.

Polska największym beneficjentem?

Komisarz UE ds. budżetu Piotr Serafin poinformował, że Polska pozostanie największym beneficjentem narodowych programów unijnych – głównie w ramach polityki spójności i rolnictwa. Nieoficjalnie mówi się o kwocie ponad 100 mld euro.

W projekcie zaplanowano także znaczący wzrost wydatków na obronność i sektor kosmiczny – pięciokrotnie, do 131 mld euro.

Zgodnie z procedurą, ostateczny kształt budżetu wymaga jednomyślnej zgody wszystkich 27 państw UE oraz zatwierdzenia przez Parlament Europejski.

źródło: PAP / oprac: B.Ziomek