Eksperci Światowej Organizacji Zdrowia informują, że zgłaszanych jest jedynie 5-10 proc. przypadków cholery, nazywanej również chorobą „brudnych rąk”. Do zakażenia dochodzi najczęściej po spożyciu wody lub pożywienia zanieczyszczonych kałem osób chorych lub bezobjawowych nosicieli choroby.
Bezpieczniejsze jest spożywanie żywności po obróbce termicznej
Cholera jest ostrą i zaraźliwą chorobą zakaźną przewodu pokarmowego, jednak często nie powoduje poważniejszych dolegliwości, stąd w większości bral zgłoszeń tej choroby. Do zakażenia dochodzi po spożyciu wody lub pokarmów skażonych szczepami przecinkowca cholery (Vibrio cholerae), wytwarzającymi enterotoksynę powodującą zatrucia pokarmowe.
Mikrob ten jest wrażliwy na podwyższoną temperaturę, oraz kwaśne środowisko. Bezpieczniejsze jest zatem spożywanie żywności poddawanej obróbce termicznej, najlepiej jeszcze ciepłej (gdyby została podana przez zakażoną osobą, która nie zadbała o higienę rąk). Przecinkowiec bakterii dobrze natomiast toleruje niskie temperatury (czyli może być np. w żywności z lodówki), wilgotność i środowisko zasadowe.
Cholera prowadzi do odwodnienia, a to z kolei do zaburzeń elektrolitowych
Objawy choroby najczęściej się pojawiają już po kilku godzinach, a najpóźniej – po pięciu dniach. Typowe dolegliwości to biegunka i wymioty, które zwykle są obfite, ale bez nudności. Chorobie nie muszą towarzyszyć gorączka i bóle brzucha. Warto natomiast zwrócić uwagę na stolec – przypomina on wodę po płukaniu ryżu i ma słodkawy zapach.
Ostra postać cholery zdarza się u około 10 proc. zakażonych. Odwodnienie organizmu, na skutek biegunki i wymiotów, doprowadza do zaburzeń elektrolitowych powodujących suchość błon śluzowych i zmniejszenie elastyczności skóry, a także wrażenie „suchego” języka oraz zapadające się policzki i oczy. Skóra się marszczy, jak po moczeniu rąk podczas kąpieli lub jak po dłuższym myciu naczyń.
Zbyt duże odwodnienie organizmu jest niebezpieczne, gdyż może skutkować ostrą niewydolnością nerek, wymagająca ratującej życie dializoterapii, jeśli taka w danym miejscu jest dostępna. Może też dojść do niewydolności krążenia, osłabienia, a w skrajnych wypadkach – nawet do śpiączki i zgonu.
Szczepionka chroni przed zakażeniem przecinkowcem
Przed tak groźnymi powikłaniami chroni odpowiednie leczenie antybiotykami, na przykład tetracyklinami, oraz podawanie płynów i preparatów przywracających równowagę wodno-elektrolitową. Dzięki temu śmiertelność tej choroby zwykle nie przekracza 1 proc., jeśli tylko leczenie jest prawidłowo prowadzone. Jednak przy braku jakiejkolwiek terapii może ona sięgnąć nawet 50 proc.
Przed zakażeniem przecinkowcem cholery chroni szczepionka przeznaczona dla dorosłych i dzieci powyżej drugiego roku życia. Zaleca się ją osobom wyjeżdżającym do rejonów wysokiego ryzyka zachorowania na cholerę, szczególnie do Afryki i Azji.
Według portalu szczepienia.info, szczepionka przeciwko cholerze jest skuteczna w 85-90 proc., ale utrzymuje się ona jedynie w pierwszych sześciu miesiącach po zaszczepieniu. Późnej ochrona ta spada. Po upływie trzech lat od zaszczepienia jej skuteczność nie przekracza 60 proc. Przestrzeganie podstawowych zasad higieny i picie wody oraz spożywanie pokarmów tylko ze sprawdzonego źródła zaleca się nawet osobom zaszczepionym.
Tekst: PAP / Fot.: pixabay.com
