Prace Mariana Ruzamskiego pochodzące ze zbiorów trzech muzeów i kolekcji prywatnych, będzie można oglądać w zamku Tarnowskich w Tarnobrzegu.
Hołd dla wielkiego polskiego malarza
„Marian Ruzamski. Sztuka pamięci” jest pierwszą kompletną retrospektywą twórczości tego akwarelisty i portrecisty. Jak podkreślają organizatorzy, to również hołd dla wielkiego polskiego malarza, którego twórczość niemal uległa zniszczeniu w wyniku prześladowań.
Na wystawie w Tarnobrzegu, po raz pierwszy w tym mieście, prezentowane są prace Ruzamskiego powstałe z narażeniem życia w obozie w Auschwitz.
Są cichym sprzeciwem wobec zapomnienia, a jednocześnie wyrazem nadziei w czasach największego mroku
– dodają organizatorzy.
Muzeum historyczne w Tarnobrzegu także po raz pierwszy prezentuje trzy lalki wykonane przez artystę w latach I wojny światowej.
Twórczość Ruzamskiego imponuje światem barw
Marian Ruzamski urodził się w 1889 roku, w Lipniku, koło Bielska-Białej. Jego matka była francuską Żydówką, ojciec polskim notariuszem. W 1914 roku, po ukończeniu studiów w krakowskiej ASP, młody, utalentowany artysta musiał opuścić Francję, ponieważ został uznany za „obcego wroga” po wybuchu wojny.
Podczas I wojny światowej został deportowany przez wojska rosyjskie do Charkowa. Po rewolucji bolszewickiej wrócił – ciężko doświadczony psychicznie – do nowo powstałego, wolnego państwa polskiego, przez większość tego czasu mieszkając w Tarnobrzegu.
W czasie niemieckiej okupacji Ruzamski został w kwietniu 1943 roku zadenuncjowany jako Żyd i homoseksualista, aresztowany i wywieziony do KL Auschwitz, następnie do obozu zagłady w Bergen-Belsen, gdzie zmarł krótko przed końcem wojny.
Wystawa poświęcona jest artyście, który imponuje niezwykłym światem barw i głębią twórczości, ale także swoim losem
– podkreślił dyrektor tarnobrzeskiego muzeum Tadeusz Zych.
Mimo że życie Ruzamskiego naznaczone było wojną, prześladowaniem i przemocą, jego obrazy opowiadają inną historię. Cechuje je głęboki humanizm, sceny codzienności i niemal unosząca się nad nimi lekkość – jakby przemykało obok nas inne, spokojne stulecie. To poetyckie, przejmujące obrazy, które przywodzą na myśl letnie pejzaże, a nie grozę i zniszczenie
– dodał.
Wystawa artystycznym wkładem w refleksję o pierwszej połowie XX wieku
Wystawa, to pomysł historyka i dziennikarza, Mariana Turskiego. Wstęp do katalogu wystawy ukończył kilka dni przed śmiercią, 18 lutego 2025 roku.
Wystawa prac Mariana Ruzamskiego to również artystyczny wkład w refleksję dotyczącą pierwszej połowy XX wieku.
Skupia się na indywidualnym losie, który jest reprezentatywny dla wielu, a jednocześnie pokazuje, że pamięć to nie tylko przestroga, lecz również dziedzictwo kulturowe
– wskazali organizatorzy.
Wystawa powstała we współpracy z Centrum Sztuki Prześladowanej w Solingen, gdzie była prezentowana od maja do września br. Eksponaty pochodzą ze zbiorów: Muzeum-Zamek Tarnowskich w Tarnobrzegu, Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau, Muzeum Archeologiczno- Etnograficznego w Łodzi oraz zbiorów prywatnych. Wystawie towarzyszy wydany w Solingen dwujęzyczny katalog – album prac Mariana Ruzamskiego.
Patronat nad wystawą objęli: Konsul Generalny Republiki Federalnej Niemiec w Krakowie, Wojewoda Podkarpacki i Prezydent Tarnobrzega.
Wernisaż wystawy odbędzie się w niedzielę, 19 października, o godz. 17, w Muzeum-Zamku Tarnowskich w Tarnobrzegu (ul. Sandomierska 27).
Wystawa będzie czynna do końca 2025 roku. Więcej informacji na stronie: muzeum-tarnobrzeg.pl
Tekst: PAP / Fot. FB / Muzeum – Zamek Tarnowskich w Tarnobrzegu
