Historię najbardziej znanego zabytku w Białymstoku, pałacu Branickich, oraz najciekawszych elementów jego otoczenia – pawilonów czy rzeźb w przypałacowym ogrodzie – można poznać dzięki nowej ścieżce turystycznej Polski Wersal, którą opracowało PTTK w Białymstoku. Ścieżka ma popularyzować wiedzę o tym miejscu jako jednej z najpiękniejszych i najlepiej zachowanych rezydencji magnackich w Europie Środkowo-Wschodniej.
Pierwszy spacer nowym szlakiem
W niedzielę (23.11) przewodnicy PTTK zabrali na spacer nową ścieżką pierwszych zainteresowanych. W śnieżnej aurze nowy szlak poznało kilkadziesiąt osób.
Na ścieżce znajduje się łącznie 60 elementów. To sam pałac, inne obiekty na terenie ogrodu – pawilony, altany, salony – ale też pałacowe i ogrodowe rzeźby, freski, Brama Wielka Gryf, dziedzińce, oficyny i kanały.
Powstała ich mapa w Google, wydano broszurę z opisem i zdjęciami niektórych z nich. Opisy i zdjęcia wszystkich elementów ścieżki są na stronie szlaku. Broszurę można pobrać elektronicznie ze strony internetowej www.szlaki.bialystok.pl lub dostać bezpłatnie w formie papierowej w Centrum Informacji Turystycznej w mieście. Elementy szlaku można też poznawać dzięki umieszczanym na nich kodom QR. Do końca roku kody mają być na wszystkich obiektach ścieżki; na niektórych już są.
– poinformowała PAP Katarzyna Pierwienis z Regionalnego Oddziału PTTK.
Pałac Branickich – polski Wersal
Barokowy pałac Branickich, magnacka rezydencja hetmana wielkiego koronnego Jana Klemensa Branickiego i jego żony Izabeli, był nazywany polskim Wersalem w czasach największej świetności tego miejsca w XVIII w.
Pojęcie „polski Wersal” pojawiło się dopiero w drugiej połowie XVIII w., kiedy Jan Klemens Branicki zaczął być znany tak naprawdę w całej Europie, bo został hetmanem wielkim koronnym, a więc dowódcą głównym wojsk Rzeczypospolitej. Musiano więc o nim wiedzieć, z nim się liczyć i zaczęto go odwiedzać, a on, żeby przyjmować te koronowane głowy, musiał tę rezydencję w ten sposób ukształtować, żeby ona świadczyła o jego potędze.
– powiedziała Katarzyna Pierwienis.
Dodała, że Branicki zatrudniał znamienitych artystów, a przy okazji sam znał się na sztuce, odbywał liczne podróże, dlatego jego barokowa rezydencja miała wysokie walory artystyczne.
To złożyło się na potęgę Białegostoku jako polskiego Wersalu w takim sensie bardziej kulturalnym, oddziaływania też na okoliczne dwory. Czerpano z jego wiedzy, z jego rozwiązań
– dodała Pierwienis.
Zaznaczyła przy tym, że w późniejszym czasie rezydencja podupadała, nie miała gospodarza, a – jak to określiła – „echa polskiego Wersalu zanikały”.
Odbudowa i współczesne funkcje pałacu
Pałac Branickich, który został zniszczony podczas II wojny światowej i odbudowany po wojnie, od lat mieści Uniwersytet Medyczny w Białymstoku (UMB). Od ponad 20 lat trwają sukcesywnie prace rewitalizacyjne tego miejsca i pałacowych ogrodów.
Odtworzono w tym czasie m.in. ogrodowe nasadzenia roślinne, altanę pod Orłem, a dawny blask odzyskał salon włoski.
Przewodnicy przypominają, że obecny rozmiar założenia parkowo-pałacowego jest niewielkim fragmentem tego, które istniało w czasach baroku, ale i tak robi wrażenie na odwiedzających.
Dlaczego potrzebna jest nowa ścieżka?
Katarzyna Pierwienis powiedziała, że w ocenie przewodników osoby odwiedzające pałac i ogrody – zarówno mieszkańcy Białegostoku, jak i turyści – nie mają szczegółowej wiedzy o tym miejscu.
Myślę, że podczas niedzielnych spacerów mieszkańcy tak tylko mijają te rzeźby, raczej na zasadzie: jak tu ładnie, ale nie wiedzą, co dana rzeźba oznacza.
– powiedziała Pierwienis. Nowa ścieżka ma tę wiedzę przybliżyć.
Wsparcie miasta
Powstanie ścieżki turystycznej PTTK dofinansowało miasto Białystok.
Fot. Regionalny Oddział PTTK Białystok
