Sanocka Kolekcja Malarstwa Polskiego XXVII – Jan Hrynkowski

Jan Piotr Hrynkowski urodził się 15 czerwca 1891 roku w Żelechowie Wielkim. Był malarzem, grafikiem i scenografem. Kształcił się w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych pod kierunkiem Stanisława Dębickiego, Józefa Pankiewicza, Wojciecha Weissa i Konstantego Laszczki, dyplom uzyskując w 1918 roku. Wcześniej służył w I Brygadzie Legionów Polskich.

Współtwórca formistów i ugrupowania Jednoróg

Po zakończeniu służby wojskowej związał się z krakowską grupą formistów i uczestniczył w większości jej wystaw. W latach 1921–1926 studiował w Paryżu u André Lhote’a. Po powrocie współtworzył ugrupowanie Jednoróg, którego był prezesem przez cały okres działalności w latach 1925–1935.

Od 1926 roku pracował jako scenograf w Teatrze im. Juliusza Słowackiego w Krakowie. W czasie okupacji pełnił nieoficjalnie funkcję prezesa Związku Artystów Plastyków w Krakowie oraz współorganizował Kawiarnię Plastyków i Teatr Lalkowy „Brzdąc”. Po wojnie był scenografem w Teatrze Śląskim w Katowicach, a później w Teatrze Zagłębia w Sosnowcu. Projektował także dla Starego Teatru w Krakowie.

Styl, technika i dorobek

Twórczość Hrynkowskiego łączy deformację kubistyczną, młodopolski dekoratywizm, elementy ludowe i groteskę. Z czasem artysta połączył je z koloryzmem, tworząc indywidualny styl. Malował głównie pejzaże, martwe natury, akty oraz studia figuralne i portretowe, stosując techniki olejne, gwasz, akwarelę i temperę. Jego dorobek obejmuje również grafiki, plakaty, rzeźby i utwory literackie.

Wystawy i pamięć o artyście

Prace Hrynkowskiego prezentowano m.in. na indywidualnych wystawach w 1946, 1948, 1960 i 1966 roku, kiedy to w warszawskiej Zachęcie odbyła się wystawa monograficzna. W 2019 roku Muzeum Narodowe w Krakowie przygotowało dużą wystawę „Jan Hrynkowski. Opowieść artysty”. Artysta zmarł 21 marca 1971 roku w Krakowie i spoczywa na cmentarzu Rakowickim.

O twórczości Hrynkowskiego oraz pracach znajdujących się w zbiorach Muzeum Historycznego w Sanoku opowiadają historyk sztuki Wiesław Banach i red. Adam Głaczyński.