Badania archeologiczne potwierdziły istnienie masowego grobu na cmentarzu żydowskim przy ul. Dołowej i al. Rejtana w Rzeszowie. Na jego miejscu stanęła symboliczna macewa.
Georadar potwierdził miejsce masowego pochówku
Lokalizacja mogiły zbiorowej z okresu II wojny światowej została potwierdzona podczas badań archeologicznych prowadzonych na terenie rzeszowskiej nekropolii żydowskiej. Analizy zdjęć lotniczych i badania georadarem przeprowadzili eksperci z Fundacji „Zapomniane”.
Jak informuje Marta Wójcik z Wydziału Kultury i Dziedzictwa Narodowego Urzędu Miasta Rzeszowa, przeprowadzone analizy wykazały, że grób znajduje się w pobliżu bramy przy al. Rejtana. Wcześniej na cmentarzu wskazywano trzy potencjalne miejsca masowych pochówków.
Nieznana liczba ofiar, kolejne prace przed badaczami
Na tym etapie nie wiadomo, ile osób spoczywa w odnalezionym grobie. Marta Wójcik z Urzędu Miasta Rzeszowa podkreśla, że ustalenie dokładnej liczby ofiar wymaga dalszych analiz. Kolejnym etapem prac będzie próba identyfikacji pochowanych, co może okazać się procesem czasochłonnym i skomplikowanym ze względu brak pełnej dokumentacji.
Na ten moment w kwerendach archiwalnych zeznań świadków, którzy zeznawali po wojnie, udało mi się odkryć jedno takie nazwisko. To jest Eugenia Augarten. Ale oczywiście będą trwały prace, aby tych nazwisk odkryć jak najwięcej
– powiedziała Wójcik.
Symboliczne upamiętnienie ofiar nazistowskiej zbrodni
W miejscu potwierdzonego pochówku umieszczono symboliczną drewnianą macewę. Ma ona upamiętniać ofiary zamordowane przez nazistów podczas okupacji.Określenie lokalizacji grobu masowego rozpoczyna długofalowy proces rewaloryzacji cmentarza. W planach jest zabezpieczenie i naprawa muru wokół cmentarza. Kolejnym elementem będzie wymiana bram oraz zadbanie o pomnik z 1947 roku, który we wschodniej części cmentarza.
Mamy nadzieję, że do końca 2030 roku kompleksowo wszystko uda nam się zrealizować
– zapowiada Marta Wójcik.
Cmentarz zlokalizowany przy Al. Rejtana i ul. Dołowej jest trzecią nekropolią żydowską w mieście. Został założony w połowie XIX wieku. Nieistniejące już starsze cmentarze zlokalizowane były koło Synagogi Staromiejskiej i na placu Ofiar Getta.
Z Martą Wójcik rozmawia Justyna Piekło.
