NASA oraz Uniwersytet Chicago poinformowali, że teleskop Webba dostarczył obserwacji nietypowej egzoplanety, pokazując, że jej atmosfera jest zupełnie różna od tego, czego można spodziewać się po planetach. Na dodatek planeta ma kształt przypominający cytrynę.
Planeta w pobliżu pulsara
Planeta PSR J2322-2650 b obiega pulsara, czyli obracającą się gwiazdę neutronową, od której rejestrujemy regularne impulsy radiowe. Gwiazdy neutronowe to końcowe stadium ewolucji niektórych gwiazd masywnych; powstają w wyniku wybuchów supernowych. Sama obecność planety w pobliżu pulsara nie jest obecnie niczym niezwykłym – pierwsze znane planety pozasłoneczne odkryto w układzie pulsara PSR B1257+12, czego dokonał polski astronom Aleksander Wolszczan; odkrycie ogłoszono w 1992 roku.
Atomsfera zdominowana przez hel i węgiel
Niespodzianką dla naukowców jest to, w jaki sposób zbudowana jest atmosfera planety PSR J2322-2650 b. Atmosfera jest zdominowana przez hel i węgiel. Prawdopodobnie w atmosferze unoszą się chmury sadzy, a głęboko wewnątrz planety mogą kondensować i tworzyć diamenty. W atmosferze wieją silne wiatry zachodnie.
Nowy rodzaj atmosfery planetarnej
Michael Zhang z Uniwersytetu Chicago, kierownik naukowy badań, wskazuje, że natknięto się na zupełnie nowy rodzaj atmosfery planetarnej, nigdy wcześniej niewidziany, który zamiast typowych cząsteczek, jak woda, metan czy dwutlenek węgla, zawiera węgiel cząsteczkowy, szczególnie cząsteczki zbudowane z dwóch atomów węgla i trzech atomów węgla.
Bardzo nietypowy węgiel cząsteczkowy
Węgiel cząsteczkowy jest bardzo nietypowy, ponieważ w tych temperaturach (około 650 stopni Celsjusza po stronie nocnej i ponad 2000 stopni Celsjusza po stronie dziennej), jeżeli w atmosferze występują inne rodzaje atomów, węgiel będzie się z nimi wiązał. Węgiel cząsteczkowy dominuje wyłącznie wtedy, gdy nie ma tlenu ani azotu.
Planeta o kształcie cytryny
Planeta PSR J2322-2650 b znana jest od 2017 roku. Krąży 1,5 miliona kilometrów (0,01 au) od pulsara milisekundowego, obracającego się 300 razy na sekundę. Planeta obiega pulsara z okresem orbitalnym niecałych 8 godzin. Jest stale zwrócona do pulsara jedną stroną (podobnie jak Księżyc do Ziemi). Wpływ grawitacyjny pulsara jest tak duży, że planeta została rozciągnięta do kształtu podobnego do cytryny. Masa planety jest zbliżona do masy Jowisza. Układ planetarny znajduje się 750 lat świetlnych od nas. Odkrycie dotyczące składu atmosfery opisano w „The Astrophysical Journal Letters”.
Tekst: PAP / Fot. Pixabay.com
