Mają udokumentowaną historię od połowy XIX wieku, kiedy to soda oczyszczona stała się dostępna dla wszystkich, a że była tańsza niż drożdże, weszła na stałe do kuchni, głównie chłopskiej. Proziaki w codziennym życiu zastępowały chleb, bardzo szybko można je było zrobić, nie wymagały leżakowania ciasta, a sprawna gospodyni w kilkanaście minut potrafiła przygotować taki posiłek pieczony na blasze kuchennej.
Proziaki są jedynym wspólnym produktem dla całej południowej Polski. Mogą nosić różne regionalne nazwy, np. w Ulanowie nazywane są łasuchami, ale istota wyrobu jest taka sama.
O historii proziaka rozmawiamy w „Kulinarnych pogaduchach”.
Poniżej przepis z okolic Uherców Mineralnych na te smaczne, sodowe placuszki.
PROZIAKI:
25 dag mąki, 1 łyżeczka cukru, 1/2 łyżeczki sody, 1/2 łyżeczki soli, 1 jajo, 200 ml maślanki, (opcjonalnie kefiru, jogurtu czy mleka).
Wszystkie składniki ze sobą połączyć, ciasto ( dość rzadkie ) rozwałkować na stolnicy, dobrze podsypanej mąką, na 1-2 cm grubości. Wykrawać krążki lub kwadraty.
Placuszki dobrze obtoczyć mąką i piec na suchej patelni teflonowej po 3 minuty z każdej strony, na średnim ogniu. Można piec także na patelni z dodatkiem tłuszczu.
