Cyfryzacja sądów i sztuczna inteligencja w prostych sprawach
Podczas spotkania w Generatorze Nauki w Jaśle minister poinformował o dużym projekcie cyfryzacji sądów. Jak zapowiedział, w najprostszych sprawach – na przykład dotyczących niezapłaconych faktur, które wkrótce mają być powszechnie rejestrowane – orzeczenia mogłyby być wydawane bez udziału sędziego.
Chodzi o sytuacje, w których dowód jest jednoznaczny, a sprawa ma charakter formalny. Minister zaznaczył, że osoba, która otrzyma taki nakaz, będzie mogła wnieść sprzeciw. Wówczas sprawa trafi do tradycyjnego postępowania przed sądem.
13 wydziałów pracy ma wrócić do sądów rejonowych
Szef resortu sprawiedliwości zapowiedział również działania, które mają poprawić dostępność sądów pracy. Jak mówił, w skali kraju planowane jest odtworzenie 13 wydziałów pracy w Sądach Rejonowych.
Obecnie – jak podkreślił – zdarzają się sytuacje, w których osoby zwolnione z pracy lub pozostające w sporze z pracodawcą muszą dojeżdżać kilkadziesiąt kilometrów do właściwego wydziału. W niektórych miejscowościach takie wydziały zostały zlikwidowane, co utrudnia dochodzenie swoich praw.
Kryzys kadrowy i skutki działania „neo-KRS”
Minister odniósł się także do sytuacji w Krajowej Radzie Sądownictwa oraz do skutków powołań sędziowskich dokonywanych z udziałem tzw. neo-KRS. Jego zdaniem obecna sytuacja prowadzi do podważania wyroków i wydłużania postępowań.
Jak poinformował, w sądach pozostaje ponad tysiąc nieobsadzonych etatów sędziowskich. Wskazał również na przypadki uchylania wyroków przez sądy drugiej instancji z powodu – jak to określono – niewłaściwej obsady składu orzekającego.
Minister mówił też o ryzyku kierowania spraw do sądów europejskich oraz o ewentualnych odszkodowaniach, które – według jego słów – mogą sięgać co najmniej 10 tysięcy euro za jedną sprawę. Podkreślił, że sytuacja w Sądzie Najwyższym jest trudna, a większość orzekających tam sędziów to osoby powołane przy udziale obecnej KRS.
Pytania o obywatelstwo sędziów
Podczas spotkania głos zabrali również uczestnicy reprezentujący różne środowiska polityczne. Pojawiło się pytanie dotyczące ewentualnych zmian w przepisach o ustroju sądów powszechnych, w tym możliwości pełnienia funkcji sędziego przez osoby posiadające podwójne obywatelstwo.
Minister odpowiedział, że nie widzi przeszkód, by w ramach Unii Europejskiej funkcję sędziów w Polsce mogły pełnić osoby mające – jak mówił – „z dziada pradziada” podwójne obywatelstwo.
Spotkanie w Generatorze Nauki w Jaśle zgromadziło zarówno sympatyków ministra, jak i osoby o odmiennych poglądach. Dyskusja dotyczyła przede wszystkim kierunku zmian w polskim wymiarze sprawiedliwości oraz ich skutków dla obywateli.
Dziś Prokurator Generalny odwiedził także zakład karny w Jaśle i pojawił się w Brzozowie. Teraz (o 17.30) trwa spotkanie z mieszkańcami Dynowa.
Relacja Agaty Jodłowskiej.
Fot. R. Lewicki
