Donosy podatkowe – kto i dlaczego zgłasza nieprawidłowości?

Rosnąca liczba zgłoszeń

Do Krajowej Administracji Skarbowej na Podkarpaciu trafiają informacje o nieprawidłowościach podatkowych. W 2024 roku było ich ponad 2200 – o 50% więcej niż pięć lat temu, co daje średnio ponad sześć zgłoszeń dziennie. W Pierwszym Urzędzie Skarbowym w Rzeszowie w ostatnich czterech latach odnotowano ponad 1200 zgłoszeń, a trend jest wzrostowy.

Formy i charakter zgłoszeń

Zgłoszenia trafiają do urzędów bezpośrednio, telefonicznie i mailowo. Najlepszą formą jest zgłoszenie pisemne z dokumentacją, choć dopuszczalne są także zgłoszenia ustne. Donos (informacja sygnalna) różni się od formalnego zawiadomienia o przestępstwie, które wymaga wiarygodnych podstaw. Anonimy nie stanowią formalnego zawiadomienia, ale są weryfikowane.

Praktyka urzędów i ciekawe przypadki

Każde zgłoszenie podlega analizie – kontrola nie jest wszczynana automatycznie. Jak wskazał naczelnik Marek Zembroń, zdarzają się nietypowe sytuacje: próby wycofania donosu, wielokrotne zgłoszenia tej samej sprawy czy nawet „samodonos”, wynikający z braku wiedzy o instytucji czynnego żalu.

Skuteczność i konsekwencje

Około 80% zgłoszeń nie potwierdza się w toku analiz. Organy nie karzą za błędne donosy, o ile nie są one formalnym, fałszywym zawiadomieniem o przestępstwie. Większość zgłoszeń traktowana jest jako działanie w dobrej wierze, a kluczową rolę w wykrywaniu nieprawidłowości odgrywają analizy danych i systemy informatyczne.

Rozmowę prowadziła: Alicja Karłowska