Skarby spod rzeszowskich ulic – archeologia codzienności

Wystawa, która odkrywa przeszłość miasta

Rozmowa z Joanną Berdowską i Dariuszem Bobakiem stała się pretekstem do przyjrzenia się plenerowej wystawie „Świat pod stopami”. Ekspozycja prezentuje efekty badań archeologicznych prowadzonych na ulicach 3 Maja, Kościuszki i Grunwaldzkiej. Projekt, realizowany od 2022 roku dzięki wsparciu miasta, obejmował nie tylko wystawę, ale także wykłady popularyzujące wiedzę o historii Rzeszowa.

Co mówią artefakty?

Odkryte przedmioty codziennego użytku pozwalają odtworzyć życie dawnych mieszkańców – ich status społeczny, zwyczaje i warunki życia. Badania objęły również fragment cmentarza przy kościele farnym, gdzie odnalezione szczątki wskazują na pochówki osób mniej zamożnych, często bez trumien i wyposażenia.

Miasto zapisane w przedmiotach

Znaleziska – od monet i srebrnych wyrobów po bogato zdobione kafle piecowe – świadczą o zróżnicowanym poziomie życia mieszkańców. Liczne fragmenty fajek pokazują z kolei, jak powszechne było używanie tytoniu już od XVII wieku, a archeologiczne „skarby” często pochodzą z dawnych odpadków codzienności.

Archeologia jako opowieść o ludziach

Autorzy badań podkreślają, że archeologia to nie tylko analiza znalezisk, ale przede wszystkim umiejętność opowiadania historii. Jak zaznaczają, nawet pojedynczy przedmiot może stać się początkiem fascynującej narracji o dawnych mieszkańcach, ich pochodzeniu i stylu życia. Przykładem są spektakularne odkrycia z regionu – od pochówków sprzed tysięcy lat, po scytyjskie grodzisko w okolicach Chotyńca – które pokazują, jak bogata i złożona jest historia Podkarpacia jako miejsca przenikania kultur Wschodu i Zachodu.

Wystawa „Świat pod stopami”, prezentowana przed Muzeum Uniwersytetu Rzeszowskiego, podsumowuje badania prowadzone w latach 2017–2021 i zachęca do dalszego odkrywania przeszłości miasta. Kolejną okazją będzie planowana ekspozycja „Stary Rzeszów”, przygotowywana na Noc Muzeów 16 maja w siedzibie muzeum na Zalesiu (Dworek Gumińskich). Organizatorzy podkreślają, że historia regionu, choć mniej spektakularna niż starożytne cywilizacje, jest równie wartościowa i pełna fascynujących wątków, które wciąż czekają na odkrycie.

Rozmowę przeprowadził: Adam Głaczyński.