Relacje świadków eksterminacji
Jak poinformowała Grażyna Bochenek ze Stowarzyszenia Rajsze, organizatora wydarzenia, uroczystości rozpoczną się o godzinie 17 przy Kamieniu Pamięci na placu Ofiar Getta.
W programie wydarzenia zaplanowano odczytanie relacji świadków eksterminacji, wystąpienia potomków rzeszowskich Żydów oraz modlitwę za zmarłych. Następnie uczestnicy przejdą w milczeniu ulicami Kopernika, Grunwaldzką, Matejki, Moniuszki, Cieplińskiego i Pułaskiego.
Wstążki z imionami ofiar
Jak podkreśliła Bochenek, symbolem pamięci podczas tegorocznego marszu będą artefakty w postaci wstążek z imionami i nazwiskami ofiar oraz fotografie dokumentów.
– Z ich pomocą z anonimowego zbioru ofiar przywołamy konkretne postaci, które dla naszych przodków były znajomymi, sąsiadami, współpracownikami – zaznaczyła.Po zakończeniu marszu w synagodze Staromiejskiej przez całą noc będzie palić się światło przypominające o dawnych żydowskich mieszkańcach miasta.
Ponad 13 tys. Żydów przed wojną w samym Rzeszowie
W okresie poprzedzającym II wojnę światową w Rzeszowie mieszkało ponad 13 tysięcy Żydów, którzy stanowili około 30 procent mieszkańców miasta. Przed rozpoczęciem przez Niemców eksterminacji, jak można szacować, w mieście przebywało około 23 tysiące Żydów – zarówno rodowitych Rzeszowian, jak i przesiedlonych mieszkańców Łodzi, Kalisza czy Śląska.
Ponadto w getcie w Rzeszowie zamknięci zostali żydowscy mieszkańcy podrzeszowskich miasteczek, z już zlikwidowanych gett w Czudcu, Głogowie, Kolbuszowej, Leżajsku, Sędziszowie Małopolskim, Strzyżowie czy Tyczynie (w kolejnych miesiącach Niemcy sprowadzili do Rzeszowa również grupy Żydów z Krosna, Jasła i Sanoka).
Pierwsza deportacja w lipcu 1942 roku
Pierwsza akcja deportacyjna w rzeszowskim getcie miała miejsce 7 lipca i trwała do 13 lipca 1942 roku. Szacuje się, że w tej oraz kolejnych deportacjach lipcowych do niemieckiego nazistowskiego obozu zagłady w Bełżcu wywieziono około 10–12 tysięcy osób, około 2–3 tysiące zostało rozstrzelanych w lesie pod Głogowem, a wielu innych straciło życie w samym getcie. Kolejne najliczniejsze wywózki miały miejsce w sierpniu oraz listopadzie 1942 roku. Historycy szacują, że z rzeszowskiego getta do Bełżca deportowano od 15 do 22 tysięcy Żydów.
