Wzór dla pokoleń Polaków
„Żołnierka Powstania Warszawskiego. Autorytet. Zabierała głos w ważnych sprawach, sprzeciwiała się mowie nienawiści i zwykłym nikczemnikom. Chciała dla nas silnej i bezpiecznej Polski w Europie. Dziękujemy Pani Wando! Cześć Jej pamięci – czytamy we wpisie Macieja Wróbla.
Wandę Traczyk-Stawską wspominają liczni politycy, wyrażając swoje ubolewanie z powodu jej odejścia. Minister koordynator służb specjalnych Tomasz Siemoniak napisał w serwisie X: „Niezwykle smutna wiadomość – nie żyje Pani Wanda Traczyk-Stawska. Żołnierka Powstania Warszawskiego. Osoba o nieposzlakowanym życiorysie. Wzór dla pokoleń Polaków. Moralny autorytet. Niech spoczywa w pokoju.
Weteranka Powstania Warszawskiego
Weterankę Powstania Warszawskiego i honorową obywatelkę Warszawy wspomniano także na oficjalnym profilu stolicy w serwisie X. „Nauczycielka, autorytet, drogowskaz – dla nas wszystkich. Przez całe życie uczyła nas tego, co najważniejsze: odwagi, godności, miłości do drugiego człowieka i do miasta. Każde jej słowo, każda jej postawa były lekcją, której nie można zapomnieć. I nie zapomnimy. To, co nam przekazała – zostaje z nami. W naszych sercach, w naszych wyborach, w tym, jak pamiętamy i jak żyjemy – czytamy na profilu Warszawy.
Była członkiem Szeregów
Wanda Traczyk-Stawska urodziła się w Warszawie w 1927 roku. W czasie okupacji niemieckiej od 1942 roku działała w konspiracji niepodległościowej. Jako członek Szarych Szeregów brała udział w małym sabotażu oraz w akcji „N. W Powstaniu Warszawskim uczestniczyła jako strzelec i łączniczka Oddziałów Osłonowych Wojskowych Zakładów Wydawniczych Biura Informacji i Propagandy Komendy Głównej Armii Krajowej. Walczyła także w Śródmieściu Południowym i na Powiślu. 6 września 1944 roku została ciężko ranna na ulicy Smolnej. Po upadku Powstania trafiła do niewoli niemieckiej.
Wróciła do Polski w 1947 roku
W 1947 wróciła do Polski. Ukończyła studia na Wydziale Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego. Pracowała jako nauczycielka w szkołach specjalnych. Zajmowała się również odszukiwaniem mogił powstańczych na terenie stolicy. Była inicjatorką opieki nad cmentarzem Powstańców Warszawy, współinicjatorką ustanowienia w 2015 przez Sejm dnia 2 października Dniem Pamięci o Cywilnej Ludności Powstańczej Warszawy oraz inicjatorką budowy izby pamięci w parku Powstańców Warszawy. Pełniła funkcję przewodniczącej Społecznego Komitetu do spraw Cmentarza Powstańców Warszawy przy Światowym Związku Żołnierzy Armii Krajowej.
Po wojnie pracowała jako nauczycielka
W 2018 roku Wanda Traczyk-Stawska poparła protest osób niepełnosprawnych w Sejmie. Podczas wyborów prezydenckich w 2020 roku wystąpiła w materiale nagranym na potrzeby kampanii Rafała Trzaskowskiego. W październiku tego samego roku wsparła protest przeciwko zaostrzeniu przepisów dotyczących aborcji. 10 października 2021 roku zabrała głos podczas protestu na placu Zamkowym w Warszawie po orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego w sprawie wyższości Konstytucji nad prawem Unii Europejskiej.
W 2023 roku, podczas obchodów 79. rocznicy Powstania Warszawskiego, wygłosiła przemówienie, w którym apelowała o przestrzeganie konstytucji i ścisłą współpracę z Niemcami na rzecz wsparcia dla Ukrainy, broniącej swego terytorium przed agresją rosyjską. Wanda Traczyk-Stawska była odznaczona między innymi Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem Walecznych i Krzyżem Armii Krajowej.
