Posłuchaj rozmowy
Więcej w rozmowie Ewy Niedziałek-Szeligi ze znawcą kulinarnym Krzysztofem Zielińskim.
Kulinarne PogaduchyCo uprawiano w średniowiecznych ogrodach?
W dawnych ogrodach uprawiano przede wszystkim kapustę, ogórki, cebulę, czosnek, marchew, pasternak, chrzan, rzodkiew, rzepę i buraki, zwane wówczas ćwikłą. Popularne były także groch, soczewica, bób, mak, rzeżucha i kucmerka.
Kapusta i ogórki należały do najważniejszych warzyw. Ogórki były znane na ziemiach polskich już w IX wieku, natomiast kapusta czerwona pojawiła się w Polsce w XIV wieku, m.in. za sprawą osadników niemieckich.
Rewolucja ogrodowa Bony Sforzy
Przełom nastąpił w XVI wieku. Po przybyciu do Krakowa w 1518 roku Bona Sforza zarządziła modernizację ogrodów wawelskich i przyczyniła się do popularyzacji warzyw kojarzonych z kuchnią włoską. Wśród nich znalazły się m.in. por, seler, kalafior, brokuły, karczochy, szparagi, kalarepa, szpinak i koper włoski.
Wraz z nowymi warzywami rozwijała się uprawa ziół, takich jak bazylia, rozmaryn, majeranek, szałwia, mięta, melisa, tymianek i oregano. Nowe zwyczaje szybko przejmowały dwory magnackie, a kuchnia stawała się ważnym elementem prestiżu i życia towarzyskiego.
Ziemniaki i warzywa w XIX wieku
Z czasem zmieniała się również codzienna dieta. Ziemniaki, które początkowo traktowano jako roślinę ozdobną, w XIX wieku stały się podstawą wyżywienia wielu mieszkańców Galicji. Jadano je nawet dwa–trzy razy dziennie, w formie gotowanej, tłuczonej, pieczonej, placków czy klusek.
Na galicyjskiej wsi ważną rolę odgrywały również kapusta, rośliny strączkowe, buraki, brukiew, rzepa, cebula, czosnek, marchew i ogórki.
Kapustę często kiszono, dzięki czemu można było przechowywać ją przez długie miesiące. Warzywa były nie tylko podstawą codziennego jadłospisu, lecz także ważnym źródłem składników odżywczych.
