Posłuchaj rozmowy
Więcej w rozmowie Ewy Niedziałek-Szeligi ze znawcą kulinarnym Krzysztofem Zielińskim.
Kulinarne PogaduchyŚredniowieczne sady: jabłonie, grusze i śliwy
W średniowiecznych sadach dominowały jabłonie, grusze i śliwy, w tym popularna śliwa lubaszka. Dawne jabłka były mniejsze, twardsze i bardziej kwaśne niż współczesne, ale świetnie nadawały się do przechowywania, suszenia oraz wyrobu napojów fermentowanych.
Śliwy suszono w dymie lub piecach chlebowych, aby zachować je na zimę. W sadach grodowych i klasztornych uprawiano także wiśnie i czereśnie.
Królowa Bona i nowe owoce w Polsce
Przełom w historii polskiego sadownictwa wiąże się z królową Boną Sforzą, która przyczyniła się do popularyzacji nowych metod uprawy i gatunków owoców.
Wraz z włoskimi ogrodnikami i nowymi trendami kulinarnymi do magnackich rezydencji trafiły m.in. brzoskwinie i morele. Coraz większą popularność zdobywały także orzechy włoskie, sadzone przy rezydencjach i w założeniach parkowo-ogrodowych.
Dawne polskie odmiany owoców
Od około 1590 roku w sadach nad Wisłą pojawia się kosztela, jedna z najbardziej znanych dawnych polskich odmian jabłoni, związana z Czerwińskiem nad Wisłą.
W uprawie znalazły się również Szara Reneta, Kantówka Gdańska i Grafsztynek Prawdziwy, a wśród gruszek m.in. Grumkowska i Dobra Szara. Od XVII wieku rozpowszechniła się także śliwa węgierka, znana wówczas jako Damascenka lub Damaszka.
Na stołach pojawiały się ponadto nieszpułka, morwa, rajskie jabłuszka, pigwa i rokitnik.
