Niezależność zaczyna się od możliwości. W Jarosławiu o prawie do godnego życia

Niezależność to także prawo do podejmowania decyzji

O swoich doświadczeniach opowiadali podczas konferencji mieszkańcy mieszkań wspomaganych, ich asystenci i rodzice.

Kamila Stój od sześciu lat mieszka w mieszkaniu wspomaganym. Wcześniej, po śmierci rodziców, mieszkała sama. Jak przyznała, najbardziej obawiała się samotności. Dziś ma wokół siebie ludzi, na których może liczyć, pracuje i podejmuje własne decyzje.

Przede wszystkim praca, możliwość podejmowania różnego rodzaju decyzji, także przy pomocy asystentów-mówiła, pytana o to, czym jest dla niej niezależne życie.

Wspierać, a nie wyręczać

Jak wygląda codzienność w mieszkaniu wspomaganym? Zofia Drapała, asystentka osób z niepełnosprawnościami, podkreśla, że niewiele różni się od życia w każdym innym domu. Mieszkańcy pracują, przygotowują posiłki, sprzątają, rozwijają zainteresowania i wspólnie spędzają czas.

Asystenci nie wyręczają, stoimy jakby z boku, pomagamy im przy różnych czynnościach, ale to jest bardziej towarzyszenie, a nie wyręczanie-wyjaśniała.

Ważnym głosem w dyskusji były również doświadczenia rodziców. Barbara Chmura, mama 29-letniego Bartka, opowiadała o tym, jak przez lata korzystał on z kolejnych treningów mieszkaniowych. Przyznała, że choć początkowo towarzyszyły jej obawy, zdecydowała się zaufać specjalistom i dać synowi szansę na zdobywanie nowych umiejętności.

Dziś widzi, jak wiele dzięki temu zyskał.

20 lat mieszkalnictwa wspomaganego w Jarosławiu

PSONI Koło w Jarosławiu od dwóch dekad rozwija różne formy przygotowania osób z niepełnosprawnościami do niezależnego życia. Jak mówi Katarzyna Lepszy, wiceprzewodnicząca zarządu stowarzyszenia, z treningów samodzielności prowadzonych w czterech miejscach korzysta blisko 100 osób rocznie.

Organizacja prowadzi także mieszkanie wspomagane dla sześciu osób oraz Centrum Opiekuńczo-Mieszkalne, w którym dziewięć osób mieszka na stałe, a dziesięć korzysta z pobytu dziennego. Wspiera również osoby mieszkające samodzielnie, które potrzebują pomocy w codziennym funkcjonowaniu.

Potrzeby są jednak znacznie większe niż liczba dostępnych miejsc.

Stowarzyszenie przygotowuje kolejne treningi mieszkaniowe w Jarosławiu i Lubaczowie. Planuje również uruchomienie wspomaganej społeczności mieszkaniowej dla 12 osób, finansowanej ze środków PFRON. Według obecnych planów pierwsi mieszkańcy mogliby się tam wprowadzić w 2028 roku.

Zainteresowanie jest dużo większe niż będzie miejsc-podkreśla Katarzyna Lepszy.

Nowością mają być także dwutygodniowe treningi mieszkaniowe. Pozwolą uczestnikom dłużej doświadczać samodzielnego życia, gospodarowania pieniędzmi i podejmowania codziennych decyzji. Jednocześnie będą formą wytchnienia dla rodzin.

Nowy kierunek studiów w Jarosławiu

Odpowiedzią na rosnące potrzeby osób z niepełnosprawnościami ma być również kształcenie kolejnych specjalistów.

Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Jarosławiu przygotowuje się do uruchomienia pięcioletnich studiów na kierunku pedagogika specjalna.

Jak wyjaśnia dr Magdalena Leżucha, dziekan Wydziału Humanistycznego PANS, uczelnia chce początkowo kształcić studentów w zakresie oligofrenopedagogiki, a w przyszłości rozważa poszerzenie oferty o kolejne specjalności.

Uczelnia od lat współpracuje z PSONI. Studenci uczestniczą w wizytach studyjnych i angażują się w wolontariat, poznając codzienność osób z niepełnosprawnościami oraz specyfikę pracy wspierających je specjalistów.

Niezależne życie zaczyna się od zaufania

Konferencja „Niezależność zaczyna się od możliwości”, zorganizowana przez PSONI Koło w Jarosławiu we współpracy z Państwową Akademią Nauk Stosowanych, zgromadziła osoby z niepełnosprawnościami, ich rodziny, asystentów, specjalistów, przedstawicieli samorządów i instytucji.

Polskie Radio Rzeszów sprawowało nad wydarzeniem patronat medialny.