Posłuchaj odcinka, który przygotował Szymon Taranda
Współczesny Język PolskiPlebiscyt, który pokazuje, jak mówi młodzież
Młodzieżowe Słowo Roku to inicjatywa, której celem jest popularyzowanie języka polskiego wśród młodych ludzi oraz wyłonienie najciekawszych i najpopularniejszych słów, określeń i wyrażeń używanych przez młode pokolenie.
Plebiscyt jest również okazją do zabawy językiem i przyjrzenia się zmianom, jakie nieustannie zachodzą w polszczyźnie. O wyborze zwycięskiego określenia decydują internauci w głosowaniu internetowym.
Jakie słowa znalazły się na liście?
Wśród tegorocznych propozycji nie brakuje określeń zapożyczonych z języka angielskiego, internetowego slangu, ale także słów, którym młodzież nadała zupełnie nowe znaczenia.
Jednym z nich jest „aura” lub „aura farming”. Określenie odnosi się do charyzmy, stylu i umiejętności wywierania pozytywnego wrażenia na innych. Oznacza również świadome budowanie takiego wizerunku za pomocą pozornie niewymuszonych gestów, zachowań czy odpowiedniej stylizacji.
„Bro” to z kolei poufałe określenie kolegi lub przyjaciela, używane również jako bezpośredni zwrot do drugiej osoby. Można je porównać do znanych określeń: stary, ziomek czy kumpel.
Na liście znalazł się także „brokuł”. To żartobliwe określenie fryzury chłopięcej lub męskiej, z krótko przystrzyżonymi bokami i bujnymi, kręconymi albo falowanymi włosami na górze. Jej kształt przypomina charakterystyczną różyczkę tego warzywa. Słowo może odnosić się również do nastolatka noszącego taką fryzurę.
Kolejna propozycja to „kukiriniarz”, czyli potoczne, niekiedy żartobliwe określenie użytkownika lub miłośnika hulajnóg elektrycznych. W znaczeniu prześmiewczym odnosi się do młodych osób, którym przypisuje się brawurową jazdę, skłonność do popisów i stwarzanie zagrożenia dla innych uczestników ruchu.
„Larp” lub „larpować” oznacza udawanie kogoś, kim się nie jest. Może odnosić się na przykład do kreowania się na znawcę lub specjalistę w dziedzinie, w której dana osoba nie ma odpowiedniej wiedzy czy kompetencji.
Od „son” do „slopu”. Internet inspiruje młodzieżowy slang
Wśród propozycji pojawiło się również słowo „son”. To żartobliwa lub ironiczna reakcja na coś absurdalnego, żenującego albo zaskakującego. Wyraża niedowierzanie, rozbawienie, zażenowanie lub rozczarowanie.
„Pik” oznacza coś znakomitego, najlepszego w swojej kategorii, najwyższej jakości. Może również opisywać szczytową formę lub najwyższy stopień nasilenia jakiejś cechy czy zjawiska.
Z kolei „płakał” to prześmiewczy komentarz odnoszący się do osoby, która została zawstydzona, pokonana lub pozbawiona pewności siebie.
Szczególnie interesująca jest propozycja „slop”. Określenie dotyczy treści, zwłaszcza cyfrowych, uznawanych za bezwartościowe, wtórne i często produkowane masowo. Chodzi między innymi o materiały tworzone przy użyciu generatywnej sztucznej inteligencji.
Na liście znalazła się także „spływka” – żartobliwa lub lekceważąca forma odprawienia rozmówcy, oznaczająca żądanie odejścia albo zakończenia rozmowy. To odpowiednik słów „spływaj” czy „spadaj”.
„Tuff” i „UNC” – określenia, które robią wrażenie
Wśród tegorocznych kandydatów jest również „tuff”. Słowo oznacza coś atrakcyjnego, efektownego, budzącego uznanie. Odnosi się przede wszystkim do ubrań, dodatków i stylizacji, ale może opisywać także osoby, muzykę czy inne rzeczy, które robią wrażenie. Jego angielski odpowiednik kojarzy się z określeniami „twardy” i „mocny”.
Ostatnią z wymienionych propozycji jest „UNC”. To żartobliwe lub lekceważące określenie osoby, najczęściej mężczyzny, postrzeganej jako starsza, staroświecka lub nieznająca aktualnych trendów.
Język młodzieży jest dynamiczny i zmienny
Jaką wartość mają plebiscyty takie jak Młodzieżowe Słowo Roku? Zdaniem prof. Marii Krauz, językoznawczyni z Uniwersytetu Rzeszowskiego, przede wszystkim zachęcają do rozmowy o języku i obserwowania zachodzących w nim zmian.
– Tego typu plebiscyty zawsze są dobrym pomysłem, ponieważ pozwalają nam na refleksję o języku, na mówienie o języku, niezależnie od tego, czy ten język przez chwilę rozwija się w dobrym, czy może w złym kierunku. Poznajemy slang młodzieżowy, który jest dynamiczny, żywiołowy, zmienny i być może krótkotrwały – podkreśla prof. Maria Krauz.
Plebiscyt pokazuje więc nie tylko aktualne językowe mody, ale również to, jak młodzi ludzie wykorzystują język do wyrażania emocji, budowania relacji i opisywania otaczającej ich rzeczywistości. Niektóre z tych określeń mogą szybko zniknąć z codziennego użycia, inne na stałe zadomowią się w polszczyźnie.
