Od pierwszego mieszkania do ponad stu uczestników treningów
Początki nie były łatwe. Jak wspomina Katarzyna Lepszy, wiceprzewodnicząca PSONI Koło w Jarosławiu, dwadzieścia lat temu trzeba było przekonywać rodziców, że ich dorosłe dzieci mogą spędzić poza rodzinnym domem choćby kilka dni.
To było dla rodziców niewyobrażalne i nie do przejścia – wspomina.
Pierwsze treningi samodzielności na osiedlu Witosa obejmowały zaledwie dziewięć osób. Dziś stowarzyszenie prowadzi treningi mieszkaniowe w czterech lokalizacjach: trzech w Jarosławiu i jednej w Oleszycach. Korzysta z nich ponad sto osób z niepełnosprawnościami.
Zmieniło się także podejście rodzin. Kiedyś obawiały się samodzielnego życia swoich bliskich. Dziś pytają, kiedy rozpocznie się kolejny program i kiedy zwolni się miejsce.
Zdaniem Katarzyny Lepszy osoby z niepełnosprawnościami często znacznie szybciej niż ich rodzice są gotowe do wyprowadzki z rodzinnego domu.
Kolejne święta były już takie: dobra, jadę do domu do rodziców, ale tylko na Wigilię, a na drugi dzień wracam do swojego mieszkania, bo tu jest moje mieszkanie, tu jest mój dom – opowiada.
Kamila Stój: W mieszkaniu wspomaganym żyję jak każdy z nas
Kamila Stój mieszka w mieszkaniu wspomaganym od sześciu lat. Przyznaje, że początki były trudne. Nie wiedziała, jak przyjmą ją pozostali mieszkańcy i jak będzie wyglądała wspólna codzienność.
Dziś ma swoje obowiązki, pracę i własny rytm dnia. Wstaje przed szóstą rano i jedzie do Zakładu Aktywności Zawodowej, gdzie zajmuje się produkcją ekologicznej podpałki. Po pracy wraca do mieszkania, je obiad, odpoczywa i spędza wolny czas.
Czyli tak jak w każdym domu, jak każdy z nas? – pytamy.
Dokładnie. Tyle że nie jestem sama, tylko w grupie z osobami, które są w podobnej sytuacji, ale też z opiekunami, którzy nas wspomagają na co dzień – odpowiada.
„Mam 72 lata. Muszę myśleć o tym, co będzie, kiedy nas zabraknie”
Dla rodzin mieszkalnictwo wspomagane to nie tylko nauka samodzielności, ale także poczucie bezpieczeństwa i odpowiedź na pytanie o przyszłość dorosłych dzieci.
Lesław Rachwał jest ojcem 43-letniego Tomka, który zamieszkał w mieszkaniu przy ulicy Zamkowej w Jarosławiu.
Jestem wdzięczny, że mój syn dostał to mieszkanie na Zamkowej. Tam mieszka, a ja jestem spokojny – mówi.
Pan Lesław ma 72 lata i trzech synów. Wie, że bracia Tomka deklarują gotowość do opieki nad nim, ale sami mają swoje rodziny i własne życie. Dlatego tak ważne jest dla niego, by Tomek miał własny dom i zapewnione wsparcie również wtedy, kiedy zabraknie rodziców.
Podczas jubileuszowej gali pan Lesław w imieniu rodziców dziękował osobom, które przez lata rozwijały mieszkalnictwo wspomagane w Jarosławiu. Nie krył wzruszenia.
Brakłoby chyba czasu, żeby podziękować za wszystko, co zrobili dla osób z niepełnosprawnościami – przyznał.
Mieszkania treningowe uczą samodzielności
Ważną częścią działalności PSONI są mieszkania treningowe, w których osoby z niepełnosprawnościami uczą się codziennych czynności, podejmowania decyzji i życia poza rodzinnym domem.
Iwona Twardowska, koordynatorka mieszkania treningowego przy ulicy Reymonta w Jarosławiu, podkreśla, że zainteresowanie tą formą wsparcia jest obecnie bardzo duże.
Tych miejsc nie jest aż tak wiele, a zapotrzebowanie jest ogromne. Rodzice dopytują, kiedy i jak mogą skorzystać – mówi.
Nowe mieszkania wspomagane w Jarosławiu. Plany na 2028 rok
Jubileusz był również okazją do przedstawienia kolejnych planów PSONI Koło w Jarosławiu. Stowarzyszenie przygotowuje nowe, dwutygodniowe treningi mieszkaniowe, finansowane ze środków Unii Europejskiej za pośrednictwem Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Rzeszowie. Będą one realizowane w mieszkaniu przekazanym przez miasto. Takie rozwiązanie ma służyć nie tylko osobom z niepełnosprawnościami, ale także ich rodzinom, zapewniając rodzicom czas na odpoczynek od codziennych obowiązków opiekuńczych.
Kolejną inwestycją jest tworzenie wspomaganej społeczności mieszkaniowej na osiedlu Witosa. Od stycznia 2028 roku ma tam zamieszkać 12 osób z różnymi niepełnosprawnościami. PSONI rozważa także uruchomienie kolejnej formy mieszkalnictwa na terenie powiatu lubaczowskiego.
„Człowiek najlepszą inwestycją”
Rozwój mieszkalnictwa wspomaganego wymaga nie tylko zaangażowania pracowników i rodzin, ale również współpracy z samorządami oraz instytucjami finansującymi działania społeczne.
Tomasz Czop, dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Rzeszowie, podkreśla, że przy wydatkowaniu środków unijnych najważniejsze powinny być rzeczywiste korzyści dla ludzi.
Ważne jest, co za te środki zrobimy, komu to służy i jak służy – mówi.
Jak dodaje, samo rozliczenie projektów i osiągnięcie wymaganych wskaźników nie powinno przesłaniać ich podstawowego celu.
Człowiek najlepszą inwestycją – podkreśla dyrektor.
Jubileusz 20-lecia mieszkalnictwa wspomaganego. Odznaczenia i wyróżnienia
Uroczysta gala odbyła się w Jarosławskim Ośrodku Kultury i Sztuki. Uczestnicy obejrzeli film przedstawiający dwadzieścia lat rozwoju mieszkalnictwa wspomaganego. W części artystycznej wystąpili Teatr Cienie ze spektaklem „Mojea” oraz zespół „Dźwięk bez barier”.
Miło nam poinformować, że jedną ze statuetek dziękczynnych PSONI Koło w Jarosławiu otrzymała nasza redakcyjna koleżanka Bernadeta Szczypta. Wyróżnienie przyznano jej w uznaniu zasług dla tworzenia warunków do rozwoju mieszkalnictwa wspomaganego dla osób z niepełnosprawnością intelektualną.
Podczas uroczystości uhonorowano także inne osoby i instytucje, które przez lata wspierały działalność stowarzyszenia.
Oto pełna lista odznaczonych i wyróżnionych
Brązowe Krzyże Zasługi
Odznaczenia państwowe wręczyła wojewoda podkarpacka Teresa Kubas-Hul. Otrzymali je:
Elżbieta Biały
Krzysztof Buryło
Barbara Kot
Dyplom Honorowy wraz z Kulą Doskonałości
Powiat Jarosławski – wyróżnienie dla starosty Kamila Dziukiewicza
Miasto Jarosław – wyróżnienie dla burmistrza Marcina Nazarewicza
Tytuł Ambasadora Niezależnego Życia
Tadeusz Chrzan
Krzysztof Buryło
Medal „Fideliter et Constanter” (Wiernie i Wytrwale)
Zofia Drapała
Daniel Dudek
Wiesław Grenda
Albina Jarema
Iwona Twardowska
Elżbieta Walerianowicz
Medal „Pro Dignitate Hominum” (O Godność Człowieka)
Katarzyna Lepszy
Statuetki dziękczynne PSONI Koło w Jarosławiu
Anna Schmidt
Maciej Szymański
Tomasz Czop
Rotary Club Jarosław
Bernadeta Szczypta
Szczególnym momentem uroczystości były także podziękowania dla Mariusza Mitusia i Katarzyny Lepszy, przewodniczącego i wiceprzewodniczącej PSONI Koło w Jarosławiu, które w imieniu rodziców przekazali Barbara Chmura i Lesław Rachwał.
Fot. PSONI Koło w Jarosławiu



![Wypadek w Wólce Niedźwiedzkiej. Dwie osoby poszkodowane 4 - Polskie Radio Rzeszów Zwłoki mężczyzny znalezione przy hotelu w Sanoku. Policja prowadzi śledztwo [AKTUALIZACJA]](https://radio.rzeszow.pl/wp-content/uploads/2026/08/Zwloki-mezczyzny-znalezione-przy-hotelu-w-Sanoku.-Policja-prowadzi-sledztwo-350x250.jpg)



