W niedzielę, 24 marca mija 80. rocznica tragicznych wydarzeń w Markowej, mordu rodziny Ulmów: Wiktorii i Józefa wraz z ich siedmiorgiem dzieci, jednego nienarodzonego, a także ukrywanych przez nich ośmiorga Żydów: Saula Goldmana i jego czterech synów, jak również dwóch córek i wnuczki Chaima Goldmana, Gołdy Grünfeld i Lei Didner oraz jej córeczki. W tym dniu obchodzimy w Polsce Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką.
Z tej okazji Polskie Radio Rzeszów gościło w Muzeum Polaków Ratujących Żydów podczas II wojny światowej im. Rodziny Ulmów w Markowej. Rozmawialiśmy z osobami, które tragiczne wydarzenia sprzed lat inspirują do kultywowania pamięci o Polakach niosących pomoc ludności żydowskiej podczas II wojny światowej.
Od momentu ogłoszenia członków rodziny Ulmów błogosławionymi, poza granicami kraju wzrosła świadomość tego, co działo się w Polsce podczas II wojny światowej
– podkreślała w rozmowie z Polskim Radiem Rzeszów Grażyny Ignaczak-Bandych, szefowa Kancelarii Prezydenta RP. Dzięki informacjom o rodzinie Ulmów, przekazywanym na całym świecie, Markowa znajdzie się na trasie wizyt młodzieży z Izraela i z Niemiec.
Wciąż prowadzimy działania badawcze, poszukując kolejnych historii Polaków pomagających Żydom
– powiedział na naszej antenie Waldemar Rataj, dyrektor Muzeum Polaków Ratujących Żydów podczas II wojny światowej im. Rodziny Ulmów w Markowej.
Efekty tych prac widać na placu pamięci. To tabliczki z nazwiskami umieszczone na murze obok Muzeum, których ciągle przybywa. W Muzeum powstała też nowa ekspozycja, której centralnym miejscem jest stół. Na jednej ze ścian wiszą obrazy świętych, na przeciwnej zdjęcia rodziny Ulmów. Poza tym prezentowane są dokumenty dotyczące śmierci rodziny Ulmów, przekazane przez Instytut Pamięci Narodowej.
W Naszej audycji zacytowaliśmy wypowiedź Teophila Gallo, starosty powiatu Saarpfalz w Niemczech. Był on uczestnikiem i współorganizatorem uroczystości zasadzenia 9 jabłoni w Opactwie Benedyktyńskim w Kraju Zaary. To pierwsze upamiętnienie rodziny Ulmów w Niemczech.
To jest dla mnie zupełnie naturalne, że właśnie na te tematy musimy rozmawiać, aby zapobiec powtórce historii. Bardzo ważne jest włączenie młodzieży, bo od nich zależy przyszłość. Powinni być odpowiednio ukierunkowani i ostrzeżeni, żeby coś takiego nigdy się już nie wydarzyło
– mówił.
Gośćmi naszej audycji byli również:
Maria Ryznar-Fołta, prezeska Towarzystwa Przyjaciół Markowej,
dr Mateusz Szpytma, wiceprezes IPN,
Artur Dobrucki, przewodnik w muzeum w Markowej,
Michał Jurkiewicz, dyrektor artystyczny Festiwalu Psalmy Dawidowe oraz Bogdan Romaniuk, dyrektor Festiwalu Psalmy Dawidowe.
Audycję prowadzili: Anna Leśniewska i Adam Głaczyński.
Tekst: Anna Leśniewska, fot. Marek Maśniak
