‘’Śladami Polskich Pionierów Badań Starożytnego Egiptu” to tytuł wystawy, którą można oglądać na Uniwerstecie Rzeszowskim. Składa się z 20 plansz, które m.in. przypominają wybitnych archeologów, którzy jako pierwsi w Polsce wnieśli znaczący wkład w rozwój egiptologii.
Głównym bohaterem wystawy jest Tadeusz Smoleński (ur. 16 sierpnia 1884 w Jaworzu, zm. 29 sierpnia 1909 w Krakowie). Był on pierwszym polskim egiptologiem, a dzięki jego dokonaniom (prowadził wykopaliska w El- Gamhoud, el-Hibeh i Sharuna w Egipcie na początku XX wieku) do Krakowa trafiły cenne zabytki w tym egipskie mumie. Tadeusz Smoleński pozostawił bogatą spuściznę naukową i zapoczątkował polskie, naukowe badania starożytnego Egiptu. W roku 2024 mija 140 lat od jego urodzin.
Badania zapoczątkowane przez Smoleńskiego kontynuowali jego następcy i o nich także można się dowiedzieć, ponieważ przygotowano kilka tematycznych rozdziałów:
-Omówienie mumifikacji w starożytnym Egipcie, a także roli mumii w aspekcie historycznym (od leku do obiektu badań naukowych). Dotyczyć to będzie zarówno ludzi jak i zwierząt.
-Grobowce w starożytnym Egipcie – symbol bogactwa i życia wiecznego
-Prezentacja zabytków starożytnego Egiptu w krakowskim Muzeum Archeologicznym.
Ważny wątek ekspozycji to zrealizowany na przełomie XX i XXI wieku w Krakowie kompleksowy program badania mumii egipskiej Aset-iri-khet-es (mumia znajduje się w Muzeum Archeologicznym). Było to pionierskie przedsięwzięcie nie tylko w skali Polski, ale także w skali światowej. Wypracowane wtedy procedury, są wzorem dla prowadzenia podobnych badań obecnie. Dużą rolę odegrały wtedy badania mumii wykonane techniką tomografii komputerowej przeprowadzone w Katedrze Radiologii Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego pod kierownictwem prof. Andrzeja Urbanika. W następnych latach tan sam zespół zbadał większość mumii znajdujących się w Polsce.
Wystawa ‘’Śladami Polskich Pionierów Badań Starożytnego Egiptu” przedstawia także źródła pozyskania obiektów, a przede wszystkim prezentacje historii tzw. Muzeum w Plecaku, czyli zbiorów ofiarowanych przez żołnierzy Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich (wchodzącej w skład Armii Andersa, walczącej podczas II wojny światowej na Bliskim Wschodzie), którzy pozyskiwali bezcenne obiekty, a potem przekazali je w większości do Muzeum Archeologicznego w Krakowie. To jedyny tego rodzaju przykład gromadzenia zbiorów na świecie. Kolekcja jest nawet wzmiankowana w książce Normana Davisa „Szlak Nadziei. Armia Andersa. Marsz przez trzy kontynenty”. Na wystawie można także podziwiać kopie sarkofagu z mumią egipskiej kapłanki Astet-iri-khet-es – oryginał znajduje się w Muzeum Archeologicznym w Krakowie.
O wystawie i działaniach Muzeum Archeologicznego w Krakowie rozmawiają: dyrektor muzeum prof. Jacek Górski, radiolog prof. Andrzej Urbanik autor badań radiologicznych mumii egipskich i Adam Głaczyński.
Tekst i fot. Adam Głaczyński
