Tzw. płynna biopsja pozwala wykryć nawrót raka piersi nawet kilka lat wcześniej

Nawet kilka lat wcześniej pozwala wykryć nawrót raka piersi nowego typu tzw. płynna biopsja, identyfikująca we krwi pacjenta fragmenty komórek rakowych, zawierających DNA – wynika z najnowszych badań brytyjskich naukowców. Test, który to umożliwia, jest eksperymentalny i na razie niedostępny.

Ultraczuły tekst krwi omawiano podczas konferencji Amerykańskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej (ASCO), który we wtorek zakończył się Chicago. Uczestniczyło w nim ponad 40 tys. specjalistów ze świata. Jednym z głównych tematów była wczesna diagnostyka wykrywania choroby nowotworowej i jej nawrotów.

Według BBC News z dotychczasowych badań przeprowadzonych w Institute of Cancer Research w Londynie wynika, że nowy test wczesnego wykrywania nawrotu raka piersi jest w 100 proc. wiarygodny. Jego działanie polega na tym, że wychwytuje z próbki krwi chorego nawet niewielkie fragmenty komórek nowotworowych, zwierających DNA. Stąd badanie takie nazywane jest płynną biopsją.

Fragmenty komórek rakowych, a nawet całe komórki, pochodzą z rozwijających się guzów, które przenikają do krwiobiegu. Nierzadko przedostają się one do krwi, zanim guz zostanie usunięty podczas operacji. Niektóre komórki nowotworowe są w stanie przetrwać nawet po zastosowaniu u pacjentki chemioterapii.

O nawrocie raka mogą świadczyć fragmenty DNA komórek nowotworowych, pojawiające się po leczeniu. Zawierają one nowe mutacje i mają inny „profil genetyczny” po tym, jak dochodzi do powstania przerzutów – na tyle jeszcze małych, że nie wywołują żadnych dolegliwości, ani nie są widoczne w dostępnym badaniu obrazowym. Nową nadzieją wczesnego wykrywanie nawrotu choroby jest zatem płynna biopsja, rozwijana od lat i dająca coraz lepsze efekty.

Nowy ultraczuły test brytyjskich specjalistów przebadano dotąd na 78 pacjentkach z różnego typu wczesną postacią raka piersi. Potrafi on wyśledzić 1800 mutacji występujących we krwi pacjentki uwolnionych przez komórki nowotworowe. Mutacje komórek rakowych wykryto u 11 kobiet, u których doszło do nawrotu choroby.

Z danych przedstawionych podczas konferencji ASCO wynika, że nawrót raka wykryto średnio z 15-miesięcznym wyprzedzeniem przed pojawieniem się objawów lub wykryciem nowych ognisk choroby w badaniach obrazowych. W jednym przypadku wykryto testem oznaki nawrotu 41 miesięcy wcześniej, czyli ponad trzy lata.

Główna autorka badań dr Isaac Garcia-Murillas z Institute of Cancer Research zaznaczyła, że dzięki wczesnemu wykryciu oznak choroby można wcześniej wdrożyć odpowiednie leczenie, a to zwiększa szanse wydłużenia życia chorego. Tym bardziej, że wiele rodzajów choroby nowotworowej to schorzenia przewlekłe, z którymi pacjent może żyć wiele lat.

Monitorowanie choroby testami płynnej biopsji musi jednak odbywać się regularnie. W badaniu przez pierwszy rok po zastosowaniu leczenia (operacji i chemioterapii) stosowano je co trzy miesiące, a potem co pół roku przez pięć lat. Nie wiadomo jeszcze kiedy ultraczuły test będzie dostępny w lecznictwie.

Tekst: PAP, fot. pixabay