Aspiryna może zmniejszać przerzuty niektórych nowotworów poprzez stymulację układu odpornościowego. To obiecująca strategia profilaktyczna, jednak z uwagi na poważne skutki uboczne nie może być prowadzona na własną rękę – informuje „Nature”.
Nowe badanie naukowców z University of Cambridge ujawniło mechanizm, na drodze którego popularna aspiryna może ograniczać przerzuty niektórych nowotworów. Odkrycie to może przyspieszyć wprowadzenie ukierunkowanego stosowania tego leku u pacjentów onkologicznych i doprowadzić do opracowania skuteczniejszych środków zapobiegających przerzutom.
Jednak autorzy badania przestrzegają, że ponieważ aspiryna może mieć poważne skutki uboczne, nie można przyjmować jej w tym celu na własną rękę. Dopiero trwające badania kliniczne ustalą dawki i protokoły bezpiecznego, a zarazem skutecznego jej stosowania.
Już wcześniejsze badania wykazały, że osoby chore na raka, które regularnie przyjmowały małe dawki aspiryny, rzadziej doświadczały przerzutów. Dotyczyło to przede wszystkim nowotworów piersi, jelita grubego i prostaty. Jednak aż do teraz nie wiedziano, w jaki sposób aspiryna może ograniczać rozprzestrzenianie się komórek nowotworowych po organizmie.
Ustaliła to dopiero grupa prof. Rahula Roychoudhuriego. Okazało się, że kluczową rolę w tym procesie odgrywa czynnik krzepnięcia o nazwie tromboksan A2 (TXA2). Jest on produkowany przez płytki krwi i odpowiada za procesy krzepnięcia, ale może również hamować działanie limfocytów T, czyli elementów układu odpornościowego, które zwalczają komórki nowotworowe. Aspiryna zmniejsza produkcję TXA2, co pozwala limfocytom T skuteczniej eliminować nieprawidłowe komórki.
Aby zweryfikować swoje odkrycie, badacze przeprowadzili eksperyment na myszach chorych na czerniaka. U zwierząt, którym podawali aspirynę, liczba przerzutów była istotnie mniejsza niż u myszy, które nie otrzymywały tego leku. Dokładniejsze analizy wykazały, że efekt ten jest wyraźnie powiązany z uwolnieniem limfocytów T spod hamującego wpływu TXA2.
„Pomimo postępów w leczeniu nowotworów, wielu pacjentów doznaje nawrotów, ponieważ mimo zastosowanej terapii mikroprzerzuty, czyli małe ogniska komórek rakowych, które zasiedliły inne części ciała, pozostają u nich w stanie uśpienia. (…) To może być ważne okno terapeutyczne, w którym komórki rakowe są szczególnie podatne na atak układu odpornościowego. Mamy nadzieję, że nasze badania pozwolą opracować terapie ukierunkowane właśnie na to okno, co poprawi rokowania pacjentów” – powiedział prof. Roychoudhuri.
„To całkowicie nieoczekiwane odkrycie, które kierowało nas na zupełnie inną ścieżkę badań. Aspiryna lub inne leki, które mogłyby oddziaływać na tę ścieżkę, mają ogromny potencjał, aby stać się tańszymi i bardziej dostępnymi terapiami onkologicznymi niż te oparte na przeciwciałach” – dodał jego współpracownik dr Jie Yang.
Autorzy badania podkreślają jednak, że u niektórych osób aspiryna może powodować poważne skutki uboczne, w tym krwawienie lub wrzody żołądka. Dlatego ważne jest, aby zawsze konsultować jej przyjmowanie z lekarzem.
Katarzyna Czechowicz (PAP)
