W Galerii Fotografii Miasta Rzeszowa można oglądać wystawę zatytułowaną’’ WŁODZIMIERZ PUCHALSKI / DOMOWROTY / ПОВЕРНЕННЯ / HOMING. To ekspozycja archiwalnych prac pioniera polskiej fotografii przyrodniczej Włodzimierza Puchalskiego, autora wyjątkowych zdjęć żywej przyrody, a przede wszystkim fauny i ptaków. Centralną część wystawy zajmują zdjęcia eksperymentu z bocianami we wsi Butiny przy Wielkich Mostów koło Lwowa, gdzie urodził się Puchalski. W latach 1937-38. uczestniczył w badaniach dotyczących wrodzonej zdolność zwierząt do odnajdowania drogi do domu, niezależnie od miejsca, w którym przebywają, Obok fantastycznych, czarno-białych kadrów, w których Puchalskiemu wielokrotnie udawało się zatrzymać ulotne fragmenty dziś już nieistniejącego świata, zobaczymy też fotografie Lwowa z lat trzydziestych; niezwykłego miasta, które Puchalski fotografował w charakterystyczny dla siebie sposób, patrząc na miasto z wyczuciem, trochę jak na niezależny i odrębnie funkcjonujący organizm.
Włodzimierz Puchalski urodził się 6 marca 1909 r. w Mostach Wielkich niedaleko Lwowa. Rodzice i wuj zaszczepili w nim i jego starszym bracie Romanie miłość do przyrody i fotografii. Swój pierwszy aparat fotograficzny otrzymał od dziadka gdy ukończył 13 lat.
Techniki fotografii i filmowania Puchalski doskonalił w latach 1933-1936 w Instytucie Fotografii Politechniki Lwowskiej pod kierownictwem Witolda Romera. Wykonał wtedy wiele swoich najbardziej znanych fotografii oraz zrealizował swój pierwszy film pt. „Bezkrwawe łowy“. Pierwszym międzynarodowym sukcesem był złoty medal, przyznany za zdjęcie „Odyniec w zimie“ na Międzynarodowej Wystawie Łowieckiej w Berlinie, w 1937 r.
Po ukończonych studiach na Politechnice Lwowskiej, na wydziale Rolniczo-Lasowym został asystentem prof. Kazimierza Wodzickiego w Katedrze Anatomii i Fizjologii Zwierząt SGGW w Warszawie.
Po wojnie Włodzimierz Puchalski zamieszkał w Krakowie, zaangażował się w tworzenie Krakowskiego Instytutu Filmowego. Związany był także z Wytwórnią Filmów Oświatowych w Łodzi. W tym okresie powstały filmy i fotografie nagradzane w kraju i zagranicą, m.in. w Londynie, Rzymie i Fontainebleau. Dwa złote medale otrzymał na wystawach w Paryżu i Kairze. Na tej ostatniej przez miejscową prasę został okrzyknięty mianem „Colosse” czyli Olbrzym.
Ukochanymi plenerami zdjęciowymi i filmowymi były rozlewiska Biebrzy i Narwi. Piękno Tatr odkrył podczas współpracy z Zofią Radwańską-Paryską – polską botaniczką, i pierwszą kobietą taterniczką. W roku 1957 uczestniczył w wyprawie założycielskiej Polskiej Stacji Polarnej Hornsund na Spitsbergenie. Arktyczną faunę i florę udokumentował na zdjęciach i w pięciu filmach.
Zmarł 19 stycznia 1979 r. na Antarktyce podczas pracy nad filmem o pingwinach. W miejscu gdzie został pochowany rok później ustawiono symboliczny krzyż autorstwa jego przyjaciela, wybitnego rzeźbiarza Bronisława Chromego.
Z kurator wystawy Andrijem Bojarovem i Piotrem Piechem dyrektorem Galerii Fotografii Miasta Rzeszowa rozmawia Adam Głaczyński.
fot. Adam Głaczyński
