Decyzja Pentagonu o wstrzymaniu dostaw precyzyjnych pocisków i amunicji do systemów obrony powietrznej do Ukrainy dotyczy kluczowego i niezastępowalnego uzbrojenia. Według informacji PAP dotyczy to jednak niewielkiego pakietu broni, a do walczącego z rosyjską inwazją kraju nadal docierają m.in. systemy przeciwpancerne.
Wstrzymanie dostaw amerykańskiej amunicji do Ukrainy, ogłoszone we wtorek przez ministerstwo obrony USA, zaskoczyło wiele osób w Waszyngtonie, zarówno w administracji prezydenta Donalda Trumpa, jak i poza nią, podobnie jak samych Ukraińców.
Nagła decyzja Pentagonu
Jak podał dziennik „The Wall Street Journal”, decyzja – którą zainicjować miał znany ze sprzeciwu wobec wspierania Ukrainy wiceszef Pentagonu Elbridge Colby – zapadła tak nagle, że wstrzymane zostały dostawy sprzętu, który znajdował się już w magazynach w Polsce. Według gazety chodzi o ponad 20 rakiet PAC-3 do systemów Patriot i podobną liczbę pocisków przeciwlotniczych Stinger, pocisków powietrze-ziemia Hellfire oraz ponad 90 pocisków AIM-9, używanych do strącania rakiet przez myśliwce F-16 i systemy obrony powietrznej NASAMS. Według radia NPR wśród wstrzymanej amunicji były pociski artyleryjskie podstawowego kalibru 155 mm (8,5 tys. z nich miało zostać w Polsce), 252 rakiety GMLRS, najczęściej stosowany rodzaj amunicji do systemów artylerii rakietowej HIMARS, a także 125 granatników AT-4.
Krytyka ze strony Partii Demokratycznej
Decyzja, uzasadniana niskim poziomem zapasów w amerykańskich arsenałach, spotkała się z potępieniem ze strony wspierającej Ukrainę Partii Demokratycznej, której politycy wskazywali, że objęte nią rodzaje uzbrojenia należą do najważniejszych dla Ukrainy wobec rekordowych ataków powietrznych, jakie Rosja przeprowadza na ukraińskie miasta.
„Wstrzymanie (dostaw) nastąpiło zaledwie kilka dni po największym ataku Rosji na Ukrainę, w ramach którego (przywódca Rosji Władimir – PAP) Putin wystrzelił ponad 500 dronów i pocisków przeciwko jej miastom. Rosja nieustannie nasila swoje niszczycielskie ataki” – powiedziała w przesłanym PAP oświadczeniu kongresmenka Marcy Kaptur, współzałożycielka i współprzewodnicząca grupy parlamentarnej Ukraine Caucus. „Systemy obrony powietrznej produkowane w USA, w tym platforma Patriot, są centralnym elementem obrony Ukrainy przed rosyjskimi atakami. One działają, codziennie ratują życie. Nie ma alternatyw obronnych dla Ukrainy, jeśli USA przestaną dostarczać jej tę niezbędną amunicję” – dodała. Zaznaczyła, że działania Colby’ego, który podczas wysłuchania w Senacie odmawiał uznania działań Rosji wobec Ukrainy za inwazję, „doprowadzą do rychłej śmierci wielu ukraińskich żołnierzy i cywilów”.
Dostawy zatwierdził poprzedni prezydent USA
Źródło zbliżone do Pentagonu powiedziało jednak PAP, że decyzja o wstrzymaniu dostaw dotyczy niewielkiej liczby pocisków. W przypadku pocisków artyleryjskich kalibru 155 mm mowa miała być o „bardzo małej” liczbie, a w przypadku rakiet RIM-7 – o nieco większej. Rozmówca PAP przyznał, że nie rozumie, jaki był cel podjętych działań. Spekulował, że być może chodziło o wysłanie publicznego sygnału o wpływie wspierania Ukrainy na gotowość wojskową USA. Zaznaczył, że nie wiadomo jeszcze, jak ostatecznie rozstrzygnie się ta kwestia w rozmowach w samej administracji USA oraz z Ukrainą.
Choć szczegóły dotyczące przerwania dostaw nie są znane, wiadomo, że dotyczą części sprzętu przekazywanego Ukrainie jeszcze z pakietów zatwierdzonych przez poprzedniego prezydenta USA Joe Bidena. W trzech ostatnich miesiącach urzędowania Biden zatwierdził dostawy sprzętu o łącznej wartości niemal 6 mld dolarów. Chodzi zarówno o broń z amerykańskich magazynów, jak i uzbrojenie kupowane od amerykańskich producentów.
Wśród typów broni, których prawdopodobnie nie dotkną nowe ograniczenia, są niektóre z podstawowych systemów, które Ukraina otrzymuje od USA. Są to np. pociski do części systemów obrony powietrznej, jak np. HAWK, rakiety RIM-7 Sea Sparrow używane w zmodyfikowanych systemach Buk, a także pociski do systemów przeciwdronowych. Systemy te służą głównie do przechwytywania rakiet manewrujących i dronów, ale nie są skuteczne w strącaniu pocisków balistycznych.
Dalsza przyszłość wsparcia USA dla Ukrainy jest nieznana
Pakiety zatwierdzone przez Bidena objęły również szeroki zakres pocisków i systemów przeciwpancernych, w tym Javelinów i TOW. Przekazywane były również wozy opancerzone takie jak Humvee (HMMWV) i MRAP oraz transportery Stryker. Wstrzymane nie zostało też wsparcie wywiadowcze oraz dostawy części zapasowych, sprzętu łączności, amunicji artyleryjskiej kalibru 105 mm i amunicji moździerzowej. Według źródeł portalu Politico zatwierdzony przez Bidena sprzęt wystarczy na kontynuowanie dostaw przez kolejne kilka miesięcy. Dalsza przyszłość wsparcia USA dla Ukrainy jest jednak nieznana, bo administracja Trumpa nie wystąpiła dotąd do Kongresu o nowe środki na ten cel.
Mimo że decyzja Pentagonu była zaskoczeniem, to obawy o stan zapasów amunicji w amerykańskich arsenałach nie są niczym nowym. Jeszcze w 2023 r. ekspert think tanku CSIS płk Mark Cancian mówił PAP o spodziewanym niedoborze rakiet przechwytujących i o kłopotach z produkcją wystarczającej liczby pocisków artyleryjskich. Niedobór amunicji do haubic kalibru 155mm był powodem decyzji administracji Bidena o udostępnieniu Ukrainie zapasów amunicji kasetowej DPICM mimo etycznych wątpliwości w Białym Domu dotyczących jej użycia.
Rośnie zapotrzebowanie na broń
Szczególnie trudna jest sytuacja z dostawami pocisków do systemów Patriot. Już w ubiegłym roku prezydent Biden podjął decyzję, by przekierować na potrzeby Ukrainy zamówienia złożone na nie przez inne kraje, ale nawet i to może nie wystarczyć. Całkowita roczna produkcja pocisków PAC-3 – najbardziej zaawansowanej wersji amunicji do systemów Patriot – wynosi obecnie 550 sztuk i ma zostać zwiększona w przyszłym roku do 650. Popyt na nie jednak wciąż rośnie, nie tylko ze strony Ukrainy, ale na całym świecie.
Problemy dotyczą też produkcji amunicji artyleryjskiej. Mimo amerykańskich planów zwiększenia produkcji pocisków 155 mm do 80 tys. miesięcznie w tym roku, przedstawiciele Pentagonu w czerwcu poinformowali, że poziom produkcji nadal wynosi 40 tys.
Z Waszyngtonu Oskar Górzyński (PAP)
