Naukowcy tłumaczą, jak powstają zmarszczki

Starzejąca się skóra rozciąga się, kurczy oraz załamuje pod wpływem nacisku, i w ten sposób powstają zmarszczki. Potwierdziły to eksperymenty przeprowadzone w amerykańskim Binghamton University. Z biegiem lat jest na to coraz bardziej podatna, a promienie słońca dodatkowo to przyspieszają.

Skóra rozciąga się i kurczy

Badając próbki ludzkiej skóry naukowcy z Binghamton University potwierdzili, że starsza skóra – oprócz tego że ma więcej zmarszczek – to jest bardziej podatna na ich powstawanie. Opisują także, w jaki sposób się one tworzą.

Zmarszczki powstają, gdy skóra rozciąga się w jednym kierunku, a kurczy w innym, co powoduje jej załamywanie się, a z wiekiem ten efekt staje się coraz bardziej wyraźny – wyjaśniają badacze.

Od dawna uważano, że skóra marszczy się z powodu wielu czynników, np. genetyki, chorób oraz fotouszkodzeń spowodowanych promieniowaniem słonecznym. Wcześniejsze badania z wykorzystaniem modeli komputerowych wykazały też zmiany w właściwościach mechanicznych i strukturze warstwy skóry właściwej, które zachodzą z wiekiem.

Dowody naukowe na mechanizm starzenie się skóry

Jednak aż do teraz nie zostało to potwierdzone eksperymentalnie na prawdziwych próbkach skóry.

– To już nie jest tylko teoria. Mamy teraz twarde dowody eksperymentalne, ukazujące fizyczny mechanizm starzenia się – mówi prof. Guy German, autor badania.

– Kiedy zacząłem zajmować się tą dziedziną, jednym z moich celów było sprawdzenie, czy mogę rozwikłać proces starzenia się skóry. Kiedy włączam telewizję, radio, przeglądam internet czy chodzę po sklepach, słyszę tysiąc różnych rzeczy na temat tego, jak poprawić jej zdrowie. Ja chcę wiedzieć, co z tego jest prawdą, a co nie. Pomyślałem więc, że zejdę od razu do sedna i spróbuję samodzielnie to samodzielnie – opowiada.

Kurczenie się postępuje wraz z wiekiem

Badacz wraz z zespołem użył tensometru o niskiej sile, aby rozciągać nieduże fragmenty skóry, pochodzące od osób w wieku od 16 do 91 lat. Symulował w ten sposób siły, jakim skóra naturalnie podlega. Odkrył, że gdy jest rozciągana w jednym kierunku – kurczy się w przeciwnym, jednak to kurczenie się nasila się z wiekiem, co właśnie prowadzi do powstawania zmarszczek.

– Jeśli na przykład rozciągniesz masę Silly Putty (rodzaj zabawkowej masy plastycznej), to rozciąga się ona poziomo, ale jednocześnie kurczy w drugim kierunku – staje się cieńsza. Skóra robi to samo. Wraz z wiekiem to kurczenie się staje coraz mocniejsze, a jeśli skóra kurczy się zbyt mocno, zaczyna się załamywać. W ten sposób powstają zmarszczki – opisuje prof. German.

– Z upływem lat sytuacja trochę się pogarsza i okazuje się, że skóra bardziej rozciąga się na boki, co prowadzi do powstawania zmarszczek. Powodem, dla którego tak się dzieje, jest to, że skóra nie znajduje się w stanie całkowitego spoczynku. Tak naprawdę jest nieco napięta. Istnieją więc wewnętrzne siły w samej skórze i to one są siłą napędową powstawania zmarszczek – wyjaśnia specjalista.

Słońce nie służy naszej skórze

Zaznacza przy tym, że spędzanie dużych ilości czasu na słońcu może przyspieszać tworzenie się zmarszczek w równym stopniu, jak wiek.

– Jeśli ktoś spędza życie, pracując na zewnątrz, ma większe ryzyko, że jego skóra będzie starzej wyglądała i będzie pomarszczona, niż osoby na przykład pracujące w biurze. Chronologiczne starzenie się skóry i jej fotostarzenie się dają podobne efekty. Warto więc cieszyć się wspaniałym latem, ale lepiej nie zapomnieć o kremie z filtrem. Twoje przyszłe ja ci za to podziękuje – podkreśla prof. German.

Marek Matacz (PAP)