Nietoperze coraz częściej pojawiają się w rzeszowskich blokach i na strychach. Choć budzą lęk, są nieszkodliwe i ściśle chronione – przypominają eksperci w audycji „Na cztery łapy” Polskiego Radia Rzeszów.
Dlaczego nietoperze pojawiają się w Rzeszowie?
Według prof. Konrada Leniowskiego z Uniwersytetu Rzeszowskiego Rzeszów i okolice stwarzają nietoperzom sprzyjające warunki bytowe. Szczególnie obszar w sąsiedztwie doliny Wisłoka i terenów zielonych sprzyja obecności owadów, którymi żywią się nietoperze. Dodatkowe schronienia zapewniają im m.in. betonowe mosty, kominy i szczeliny w budynkach.
W stolicy Podkarpacia można regularnie spotkać osiem gatunków nietoperzy, m.in. karlika większego i mroczka późnego. Ich obecność obserwuje się najczęściej dzięki specjalnym detektorom ultradźwięków, które pozwalają identyfikować echolokacyjne sygnały poszczególnych gatunków.
Nietoperze w domu – co robić?
Eksperci podkreślają: nietoperze nie są zagrożeniem. –
To zwierzęta płochliwe i bardzo pożyteczne
– mówi prof. Leniowski.
Żywią się uciążliwymi dla człowieka takimi owadami, jak komary, meszki i chrząszcze, a jeden osobnik potrafi w ciągu nocy zjeść nawet kilka tysięcy owadów.
Jeśli nietoperz przypadkiem wleci do mieszkania, najlepiej zamknąć drzwi, otworzyć szeroko okno i zgasić światło. Zazwyczaj po chwili sam wyleci. Jeśli nie, można go bezpiecznie odłowić, np. do kartonowego pudełka, nigdy gołą ręką. W razie problemów warto skontaktować się z lokalnymi specjalistami, np. Wydziałem Biologii i Ochrony Przyrody Uniwersytetu Rzeszowskiego lub Stowarzyszeniem Salamandra.
Co mówi prawo? Ochrona nietoperzy w Polsce
Nietoperze są objęte w Polsce ścisłą ochroną gatunkową. Jak wyjaśnia Hanna Cichocka ze Stowarzyszenia Prawnicy na Rzecz Zwierząt, zgodnie z rozporządzeniem ministra środowiska, zakazane jest ich płoszenie, niepokojenie, a w niektórych przypadkach nawet fotografowanie. Złamanie tych przepisów może skutkować odpowiedzialnością karną, włącznie z karą więzienia.
W przypadku chęci przeniesienia nietoperzy np. z poddasza konieczne jest uzyskanie specjalnego zezwolenia z Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska. Trzeba wykazać m.in. brak alternatywnych rozwiązań i brak szkodliwości dla lokalnej populacji. Przeniesienie może wykonać tylko wykwalifikowany chiropterolog.
Nietoperze a bezpieczeństwo. Czy jest się czego bać?
Choć nietoperze bywają kojarzone z chorobami, jak wścieklizna, eksperci uspokajają – ryzyko zakażenia jest minimalne. Zagrożenie pojawia się wyłącznie przy bezpośrednim kontakcie ze śliną chorego zwierzęcia. Dla własnego bezpieczeństwa nietoperzy nie należy dotykać gołymi rękami, a ich odchody, choć mogą być użyteczne jako nawóz, trzeba usuwać z zachowaniem zasad higieny, zwłaszcza że w tych samych miejscach mogą bytować gryzonie przenoszące hantawirusy.
Edukacja i świadomość – klucz do ochrony
Nietoperze są bioindykatorami, ich obecność świadczy o dobrym stanie środowiska
– mówi Hanna Cichocka.
Wspólnie z profesorem Leniowskim apeluje o większą edukację mieszkańców i administratorów budynków. Proponują m.in. montaż detektorów w wybranych częściach miasta i wykorzystanie budżetu obywatelskiego do popularyzacji wiedzy o tych ssakach.
Co może zrobić każdy z nas?
Przede wszystkim nie bać się nietoperzy
– mówi prof. Leniowski.
Nie zamykać otworów, przez które wlatują i wylatują, a w razie potrzeby działać zgodnie z przepisami
– dodaje Hanna Cichocka.
Eksperci przypominają, że wiele mitów o nietoperzach nie ma nic wspólnego z rzeczywistością, np. ten, że wplątują się we włosy.
Posłuchaj rozmowy:
Tekst: Ł.Wacławek
