Eksperci: wielu polskich pacjentów dojeżdża po leczenie do innego województwa

Co piąty pacjent w Polsce leczony w programie lekowym musi dojeżdżać do innego województwa niż to, w którym mieszka, co wiąże się z dużymi kosztami – podkreślają eksperci i pacjenci. Ich zdaniem są rozwiązania, które mogą uprościć podawanie nowoczesnych, drogich leków i zdjąć z chorych niepotrzebne koszty.

Powstał model Flexcare – dla pacjentów i lekarzy

Dla takich właśnie pacjentów, z inicjatywy Izby Gospodarczej „FARMACJA POLSKA” oraz ekspertów z Katedry Rachunkowości Menedżerskiej Szkoły Głównej Handlowej i Polskiego Towarzystwa Koderów Medycznych, powstał model flexcare.

Programy lekowe – skuteczne, ale trudne w dostępie

W ramach programów lekowych leczeni są w Polsce pacjenci z chorobami wymagającymi zastosowania nowoczesnych, skutecznych, ale kosztownych terapii. Dotyczy to np. osób z chorobami autoimmunologicznymi czy nowotworowymi.

Wydaje się, że program lekowy na NFZ oznacza bezpłatne leczenie. Nie w przypadku osób, które tak jak ja, muszą jeździć po leki do innego województwa. Koszty dojazdów, wyżywienia, noclegu, wolne w pracy mojego męża, zorganizowanie opieki nad dzieckiem – program lekowy wcale nie jest dla mnie darmowy

– wyjaśniła cytowana w informacji prasowej przesłanej PAP pani Kamila, która choruje na łuszczycę i po terapię dojeżdża z Poznania do Warszawy.

Leczenie tylko w wybranych województwach

W najgorszej sytuacji są chorzy zakwalifikowani do tych programów lekowych, które obejmują mniejszą liczbę pacjentów. Jest to ok. 80 programów, z czego niektóre są dostępne tylko w ośrodkach w jednym województwie, a znacząca część – jedynie w kilku. To sprawia, że pacjenci muszą dojeżdżać na wizyty do odległych placówek, co wiąże się z dodatkowymi kosztami i ryzykiem przerwania leczenia.

Codzienne życie pacjentów – leczenie to wyprawa

Pani Hanna, która ma 41 lat i od czerwca 2023 r. z powodu łuszczycy otrzymuje terapię biologiczną w ramach programu lekowego, musi dojeżdżać po leki z Gostynia do Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w Poznaniu.

Przyjmowanie leku to dla mnie za każdym razem urlop, długa jazda autobusem, koszty biletu i taksówki do szpitala i po prostu całodzienna wyprawa. Na początku takie wyjazdy miałam co dwa tygodnie. Przed każdą wizytą muszę mieć dodatkowo aktualne wyniki badań, które robię odpłatnie, bo na NFZ mogłabym je zrobić tylko w szpitalu w Poznaniu, czyli znowu dojeżdżać i brać kolejny dzień wolny

– wyjaśniła.

Flexcare: mniej wizyt, więcej wygody

Z analizy autorów raportu z br., zatytułowanego „Flexcare. Możliwości wprowadzenia elastycznego modelu opieki w programach lekowych”, wynika, że możliwe jest przeniesienie podań leków doustnych i podskórnych do ambulatorium, apteki otwartej lub samodzielnego podania przez pacjenta w domu – przy zachowaniu nadzoru placówki specjalistycznej.

W 68 programach lekowych wszystkie podawane leki mogłyby się zakwalifikować do elastycznych form podawania. W pozostałych 27 programach część leków mogłaby być objęta tym modelem, a reszta pozostać na obecnych zasadach. Dzięki temu pacjenci mogą unikać częstych wizyt w ośrodkach referencyjnych, kosztów podróży oraz zwolnień w pracy.

Potrzeba zmian systemowych

Ideą modelu flexcare było stworzenie możliwości wyboru, gdzie pacjent będzie kontynuował swoją dotychczasową terapię. Wielu pacjentów mogłoby więc – za zgodą i pod nadzorem lekarzy – zmniejszyć częstotliwość kontaktów ze szpitalami prowadzącymi programy lekowe i przyjmować terapię czy przechodzić wymagane badania diagnostyczne bliżej miejsca zamieszkania

– wyjaśniła dr hab. Monika Raulinajtys-Grzybek z SGH.

W jej ocenie przeszkodą są „formalne zapisy programów lekowych”.

Mamy zatem z jednej strony niepotrzebne obciążenie pacjentów nadmiarowymi wizytami w szpitalach, a z drugiej strony przeciążenie szpitali, które muszą stosować określone procedury, chociaż stoi to w sprzeczności z możliwościami klinicznymi, nowymi technologiami lekowymi i efektywnością kosztową

– dodała.

Gotowy model czeka na wdrożenie

Zdaniem ekspertów wprowadzenie modelu flexcare mogłoby realnie wpłynąć na poprawę efektywności wydatków NFZ na świadczenia i udrożnić przepływ pacjentów w ośrodkach.

Kiedy kilkaset osób pojawia się tylko po to, by odebrać leki, to wymaga całkowitego przeorganizowania pracy poradni przyklinicznej. (…) W tej chwili sam fakt przeniesienia dystrybucji leków byłby niesamowicie odciążający dla nas

– skomentował dr Krzysztof Chlebus z Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego.

Prezes Izby Gospodarczej „Farmacja Polska” Irena Rej podkreśliła, że model flexcare jest przemyślanym i gotowym rozwiązaniem do wdrożenia do polskiego systemu ochrony zdrowia, które ułatwi pacjentom przechodzenie przez ciężką chorobę.

Po drugie: chcemy, aby NFZ płacił racjonalnie za leki. Nie co pół roku, ale co miesiąc, tak aby była zachowana płynność finansowa. Trzecia rzecz – chcielibyśmy, aby szpitale mogły poświęcić więcej czasu na przyjmowanie nowych pacjentów, a nie tylko móc zajmować się tymi, którzy od lat są w programie lekowym

– dodała.

Jak podsumowała, plan tego modelu jest gotowy, wystarczy po niego sięgnąć i zastosować w praktyce.