Współczesny język polski - odcinek 28 • Współczesny język polski • Polskie Radio Rzeszów
+48 17 222 22 22  
Polskie Radio Rzeszów
  • WIADOMOŚCI
    • RZESZÓW
    • KROSNO
    • PRZEMYŚL
    • STALOWA WOLA
    • TARNOBRZEG
    • REGION
    • KRAJ I ŚWIAT
  • MUZYKA
    • KONCERTY
    • LISTA PRZEBOJÓW RADIA RZESZÓW
    • PODKARPACKA SCENA PRZEBOJÓW
    • PLEBISCYT KAPEL LUDOWYCH
    • CO BYŁO GRANE
  • SPORT
  • STREFA AUDIO
  • KALENDARZ WYDARZEŃ
  • RADIO
    • PROGRAM
    • O NAS
    • LUDZIE RADIA
    • REKLAMA I MARKETING
    • KAMPANIE SPOŁECZNE
    • PATRONAT
    • KONTAKT
Brak
Pokaż więcej
Teraz na antenie
Ładowanie...
ZGŁOŚ TEMAT
Polskie Radio Rzeszów
  • WIADOMOŚCI
    • RZESZÓW
    • KROSNO
    • PRZEMYŚL
    • STALOWA WOLA
    • TARNOBRZEG
    • REGION
    • KRAJ I ŚWIAT
  • MUZYKA
    • KONCERTY
    • LISTA PRZEBOJÓW RADIA RZESZÓW
    • PODKARPACKA SCENA PRZEBOJÓW
    • PLEBISCYT KAPEL LUDOWYCH
    • CO BYŁO GRANE
  • SPORT
  • STREFA AUDIO
  • KALENDARZ WYDARZEŃ
  • RADIO
    • PROGRAM
    • O NAS
    • LUDZIE RADIA
    • REKLAMA I MARKETING
    • KAMPANIE SPOŁECZNE
    • PATRONAT
    • KONTAKT
Brak
Pokaż więcej
Teraz na antenie
Ładowanie...
ZGŁOŚ TEMAT
Polskie Radio Rzeszów

Polskie Radio Rzeszów > Audycje > Współczesny język polski > Współczesny język polski – odcinek 28

Współczesny język polski – odcinek 28

Szymon TarandaSzymon Taranda
12 lutego 2026 - 17:11
Współczesny język polski
Czas czytania: 3 min.
A A
Jeśli wahasz się przy „na pewno” i „naprawdę”, zapamiętaj prostą rymowankę: „Na pewno” pisz osobno, „naprawdę” zaś razem – będziesz mistrzem polszczyzny za każdym razem! A teraz posłuchaj rozmowy, którą Szymon Taranda przeprowadził z językoznawcą z Uniwersytetu Rzeszowskiego, prof. Marią Krauz.
Współczesny język polski – odcinek 28

Fot. Freepik.com

Udostępnij na FacebookUdostępnij na XWyślij na WhatsApp

Posłuchaj audycji

https://radio.rzeszow.pl/wp-content/uploads/2026/02/WJP-028.mp3

Walka z błędami językowymi w codziennej komunikacji przypomina czasem stąpanie po polach minowych, gdzie najgroźniejszą bronią jest nasza własna intuicja. Często piszemy tak, jak słyszymy, zapominając, że polska ortografia rzadko idzie na rękę zwolennikom uproszczeń. Najczęstsze pomyłki wynikają z faktu, że w mowie potocznej akcentujemy pewne zwroty jako jedną całość, co potem podświadomie przenosimy na papier lub ekran telefonu w formie nieszczęsnych zlepków słownych.

Pułapka przyimków, czyli dlaczego na razie trzymamy dystans

Jednym z najczęstszych błędów, który regularnie pojawia się w wiadomościach tekstowych i mailach, jest zapisywanie wyrażenia na razie łącznie. Przyczyna jest prosta: wymawiamy je szybko, niemal zlewając obie sylaby w jeden dźwięk, a popularne pożegnanie „nara” tylko utwierdza nas w przekonaniu, że to jeden nierozerwalny byt. Tymczasem zasada jest nieubłagana – mamy tu do czynienia z przyimkiem oraz rzeczownikiem, a takie połączenia w polszczyźnie niemal zawsze wymagają spacji. Podobny los spotyka wyrażenie poza tym. Choć w głowie brzmi jak spójny łącznik zdań, to w rzeczywistości składa się z przyimka oraz zaimka. Jeśli mamy wątpliwość, warto spróbować podstawić inne słowo zamiast „tym”, na przykład „poza domem” czy „poza kolejką”. Skoro tam instynktownie stawiamy spację, powinniśmy ją zachować również w przypadku zwrotu poza tym.

Walka z czasownikiem i uparte „nie”

Kolejnym klasykiem gatunku jest błąd w zapisie nie wiem. Tutaj sprawa jest o tyle poważna, że dotyczy jednej z najbardziej podstawowych reguł naszej gramatyki, która mówi, że partykułę „nie” z czasownikami piszemy osobno. Mimo to formy takie jak „niewiem”, „niemogę” czy „niechcę” zalewają internetowe fora. Prawdopodobnie wynika to z pośpiechu i oszczędności miejsca, jednak dla odbiorcy taki zapis jest sygnałem niedbalstwa. Oczywiście język polski nie byłby sobą, gdyby nie posiadał wyjątków, takich jak „nienawidzić” czy „niepokoić”, ale w przypadku zdecydowanej większości czynności, które wykonujemy (lub których właśnie nie wykonujemy), bezpieczniej jest zawsze nacisnąć spację po słowie „nie”.

Kiedy razem, a kiedy osobno – odwieczny dylemat pewności

Prawdziwy zawrót głowy zaczyna się przy zestawieniu na pewno oraz naprawdę. To tutaj najczęściej dochodzi do bolesnych pomyłek, ponieważ te dwa zwroty, choć pełnią podobną funkcję w zdaniu, podlegają zupełnie innym regułom. Na pewno jest wyrażeniem przyimkowym i – zgodnie z logiką obowiązującą przy „na razie” – musi być pisane oddzielnie. Z kolei naprawdę to przysłówek, który zrosł się w jedno słowo i rozdzielanie go jest błędem. Ta niespójność bywa frustrująca, ale to właśnie ona stanowi o kolorycie polszczyzny. Podobnym przykładem jest zwrot w ogóle, który rekordowo często bywa zapisywany jako „wogóle” lub, co gorsza, „uogóle”. Zapamiętanie, że „ogół” to rzeczownik, do którego przyimek „w” jedynie dołączył na chwilę, pomaga zachować poprawną formę i uniknąć lingwistycznego faux pas.

Tagi: WSPOLCZESNYBLEDYaudycjajęzykpolskipisownia

Zobacz także

Euroregion Karpacki
Audycje

Euroregion Karpacki

17.11.2026 - Aktualizacja 20.11.2026
Sobotnie „W kręgu tradycji”
Audycje

Sobotnie „W kręgu tradycji”

14.11.2026
Współczesny język polski – odcinek 49
Współczesny język polski

Współczesny język polski – odcinek 49

10.11.2026
  • Najnowsze
  • Popularne

Najnowsze

Obiekty, które spadły na Podkarpaciu, prawdopodobnie są rosyjskie. Nowe ustalenia służb

Obiekty, które spadły na Podkarpaciu, prawdopodobnie są rosyjskie. Nowe ustalenia służb

7 minut temu

PILNE Kosiniak-Kamysz w Nowej Dębie: Polska potrzebuje silniejszego wsparcia NATO

50 minut temu

Ponad 86 mln zł unijnego dofinansowania na Podkarpaciu. Pięć projektów z pozytywną oceną

2 godziny temu

Huk przypominający wybuch w Rudniku nad Sanem. Mieszkańcy mówią o strachu i zagrożeniu

2 godziny temu

PILNE Podejrzany dron nad uczelnią w Rzeszowie? Policja sprawdza zgłoszenie

3 godziny temu

XIX Gala Podkarpackiego Klubu Biznesu w Jasionce. Nagrody i aukcje charytatywne

4 godziny temu

Popularne

Alarm związany z zagrożeniem atakiem z powietrza w woj. podkarpackim i lubelskim [AKTUALIZACJA] - Polskie Radio Rzeszów

Alarm związany z zagrożeniem atakiem z powietrza w woj. podkarpackim i lubelskim [AKTUALIZACJA]

20/11/2026

Pierwsza w historii ewakuacja wieży kontroli lotów na lotnisku w Jasionce

20/11/2026

Statek powietrzny znaleziony w Mołodyczu w powiecie jarosławskim

20/11/2026

Nieznany obiekt spadł blisko zabudowań w powiecie biłgorajskim [AKTUALIZACJA]

20/11/2026

Wybuch pod Rudnikiem nad Sanem. Mieszkanka Nowej Sarzyny: Usłyszałam potężny huk [AKTUALIZACJA]

20/11/2026

Wznowiono ruch pociągów na Podkarpaciu. Dyżurny usłyszał wybuch [AKTUALIZACJA]

20/11/2026

Byłeś świadkiem ważnego wydarzenia?
Daj nam znać!

17 222 22 22 antena@radio.rzeszow.pl Otwórz formularz
WERBEL 2026!
Rozmowy o nauce
Na ludową nutę

MASZ TEMAT DO PORUSZENIA?

Zadzwoń: tel. +48 17 222 22 22

Napisz: antena@radio.rzeszow.pl

POLSKIE RADIO RZESZÓW

Kontakt
Kampanie społeczne
Patronaty
Regulaminy
Polityka prywatności

LOKALNIE

Rzeszów
Przemyśl
Stalowa Wola
Tarnobrzeg
Region

RADIO

Częstotliwości
Strefa audio
Zobacz co graliśmy
Koncerty
Wydarzenia

PARTNERZY: Audytorium17

Copyright © 2026Polskie Radio Rzeszów S.A. w likwidacj. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Panel powiadomień o ciasteczkach RODO

Używamy ciasteczek, aby zapewnić najlepszą jakość korzystania z naszej witryny.

Więcej informacji na temat plików cookie, których używamy, oraz możliwości ich wyłączenia znajdziesz w ustawieniach.

  • WIADOMOŚCI
  • MUZYKA
    • WIADOMOŚCI MUZYCZNE
    • KONCERTY
    • LISTA PRZEBOJÓW RADIA RZESZÓW
    • PODKARPACKA SCENA PRZEBOJÓW
    • PLEBISCYT KAPEL LUDOWYCH
    • CO BYŁO GRANE
  • SPORT
  • STREFA AUDIO
  • WYDARZENIA
  • RADIO
    • PROGRAM
    • O NAS
    • LUDZIE RADIA
    • REKLAMA I MARKETING
    • KAMPANIE SPOŁECZNE
    • PATRONAT
    • KONTAKT
Brak
Pokaż więcej

Przegląd prywatności

Ta strona korzysta z ciasteczek, aby zapewnić Ci najlepszą możliwą obsługę. Informacje o ciasteczkach są przechowywane w przeglądarce i wykonują funkcje takie jak rozpoznawanie Cię po powrocie na naszą stronę internetową i pomaganie naszemu zespołowi w zrozumieniu, które sekcje witryny są dla Ciebie najbardziej interesujące i przydatne.

Ściśle niezbędne ciasteczka

Niezbędne ciasteczka powinny być zawsze włączone, abyśmy mogli zapisać twoje preferencje dotyczące ustawień ciasteczek.

Analityka

Ta strona korzysta z Google Analytics do gromadzenia anonimowych informacji, takich jak liczba odwiedzających i najpopularniejsze podstrony witryny.

Włączenie tego ciasteczka pomaga nam ulepszyć naszą stronę internetową.

Polityka prywatności

Więcej informacji o naszej Polityce prywatności