Z Prof. Lesławem Bichajło rozmawiała Justyna Piekło.
Proces widzenia – jak oko odbiera i przetwarza informacje?
Widzenie to złożony proces analizowany przez naukowców m.in. z zakresu biologii, medycyny i fizyki. Pozwala on człowiekowi postrzegać otaczający świat i reagować na zmiany w środowisku. Wiedza o funkcjonowaniu narządu wzroku wykorzystywana jest m.in. w diagnostyce chorób, rozwoju technologii oraz poprawie codziennego funkcjonowania.
Na jej podstawie projektowane są oznakowania drogowe, systemy szkoleniowe dla pilotów samolotów czy układy treści w internecie – dostosowane do naturalnego sposobu „skanowania” obrazu przez użytkownika.
Badania okulograficzne na Politechnice Rzeszowskiej
Mechanizmy widzenia analizuje prof. Lesław Bichajło z Politechniki Rzeszowskiej. Naukowiec prowadzi badania w pracowni okulografii, gdzie rejestrowane są ruchy gałek ocznych oraz punkty skupienia wzroku.
Dzięki specjalistycznym metodom możliwe jest dokładne śledzenie tego, gdzie kierujemy wzrok i jak długo koncentrujemy się na konkretnych elementach obrazu.
Fiksacja i sakkady
Jak wyjaśnia profesor, ludzkie oko nigdy nie pozostaje w bezruchu. W procesie pozyskiwania informacji wyróżnia się dwa podstawowe stany: fiksację, czyli skupienie wzroku na konkretnym obiekcie, oraz sakkady – szybkie przenoszenie spojrzenia z jednego punktu na drugi.
To właśnie naprzemienne występowanie tych ruchów umożliwia skuteczne odbieranie informacji wzrokowych i orientację w otoczeniu.
Widzenie centralne i peryferyjne
Proces widzenia dzieli się na dwa główne obszary. Widzenie centralne, odpowiadające za skupienie wzroku na obiekcie, pozwala np. czytać i analizować szczegóły. Obejmuje ono niewielką część pola widzenia i jest związane z plamką żółtą oka.
Z kolei widzenie peryferyjne odpowiada za wykrywanie ruchu i orientację w przestrzeni. Dzięki niemu człowiek może szybko reagować na zmiany zachodzące poza głównym punktem skupienia wzroku.
Mózg selekcjonuje bodźce wzrokowe
Do oka dociera ogromna liczba informacji – nawet blisko milion bodźców na sekundę. System percepcyjny człowieka musi je selekcjonować, aby możliwe było ich przetworzenie.
Jak podkreśla prof. Bichajło, do świadomego zrozumienia obrazu wystarczy około 0,2 sekundy. To pokazuje, jak sprawnie działa mechanizm przetwarzania informacji wzrokowych.
