Kiełbasianka – królowa podkarpackich słoików
Kiełbasianka, nazywana także domową kiełbasą w słoiku lub smarowidłem na chleb, była popularnym wyrobem mięsnym przygotowywanym w gospodarstwach wiejskich już od lat 50. XX wieku. Powstaje z mielonego mięsa wieprzowego i słoniny z dodatkiem czosnku, soli oraz pieprzu. Pieczona w piecu chlebowym doskonale sprawdza się jako dodatek do chleba i kiszonego ogórka.
Zając, klops i kiełbasa smalcówka
W okolicach Rzeszowa, Markowej i Łańcuta pieczony wyrób z mielonego mięsa nazywany jest zającem, natomiast w rejonie Dukli i Krosna funkcjonuje pod nazwą klops. Popularna była także kiełbasa smalcówka – wędzona kiełbasa wieprzowa przechowywana w słoikach lub kamionkowych garnkach i zalewana roztopionym smalcem, co pozwalało wydłużyć trwałość mięsa.
Studzienina i dawne sposoby przechowywania mięsa
Studzienina to tradycyjny wiejski przysmak przygotowywany z wieprzowej nogi i golonki gotowanych przez kilka godzin na wolnym ogniu. Po zmieleniu mięso doprawiano solą, pieprzem i czosnkiem. Takie wyroby były ważnym elementem dawnej kuchni Podkarpacia i sposobem na przechowywanie mięsa przez dłuższy czas.
Przepis na kiełbasiankę w weku
Składniki:
5 kg łopatki, 2 kg boczku, 2 kg mięsa od żeberek i szynki, 1 kg słoniny, 5-7 dag pieprzu, 10 dag soli, 6 ząbków czosnku, 1 litr wody.
Wykonanie:
Zmielić łopatkę przez maszynkę o grubych oczkach, pozostałe rodzaje mięs na drobnych oczkach.
Do zmielonego mięsa dodać drobno zmiażdżony czosnek, pieprz, sól i wodę. Mieszać bardzo dokładnie do powstania jednolitej masy. Do weków (wyparzonych i suchych) wkładać wyrobione mięso na wysokość 10 cm (można dodać 50 ml wody, aby było więcej galaretki).
Brzegi weka muszą być suche przed założeniem gumek. Piec w dobrze nagrzanym piecu chlebowym około 2 godzin. Można zapiekać w piekarniku elektrycznym w temp. 180–200°C około 2 godzin. Przechowywać w chłodnym i ciemnym miejscu 1 rok.
Więcej na temat tradycyjnych wyrobów regionu w rozmowie Ewy Niedziałek Szeligi ze znawcą kulinarnym Krzysztofem Zielińskim:
