Posłuchaj rozmowy
Z artystami rozmawiają kuratorzy Radiowej Galerii pod Zegarem: prof. Marek Olszyński i red. Adam Głaczyński.
Fot. M. MaśniakMarta Krynicka-Orzech
Marta Krynicka-Orzech jest absolwentką studiów artystycznych na Uniwersytecie Rzeszowskim, które ukończyła w 2006 roku. Równocześnie ukończyła studia wyższe z biologii eksperymentalnej. Swoją drogę twórczą rozpoczęła od grafiki warsztatowej, a kolejny etap poszukiwań artystycznych skierował ją ku ceramice artystycznej i malarstwu.
Dzieciństwo i młodość spędzone w Beskidzie Niskim, w otoczeniu pięknej przyrody, wywarły istotny wpływ na jej twórczość. Dorastanie w bogatym i różnorodnym środowisku ukształtowało jej wrażliwość na naturalne formy, kolory i rytmy, które do dziś stanowią ważne źródło inspiracji.
Ponadto studia biologiczne pozwoliły jej na głębsze poznanie i zrozumienie świata. Uzyskane wykształcenie umożliwia interpretowanie rzeczywistości z unikalnej, artystyczno-biologicznej perspektywy, łącząc empiryczne obserwacje z emocjonalnym wyrazem w swoich pracach.
Marta Krynicka-Orzech w ostatnich latach konsekwentnie rozwija swoją praktykę artystyczną, łącząc malarstwo, grafikę warsztatową oraz obiekt. Jej twórczość koncentruje się wokół relacji człowieka z naturą, symboliki oraz refleksji nad współczesnością, często inspirowanej botaniką i dziedzictwem kulturowym regionu.
W latach 2024–2026 jej prace były prezentowane na licznych wystawach indywidualnych i zbiorowych w Polsce oraz za granicą, m.in. w Olsztynie (wyróżnienie na V Ogólnopolskim Biennale Malarstwa), Koszycach, Krakowie, Warszawie, Tarnowie, Gnieźnie i Rzeszowie. Zrealizowała także wystawy indywidualne, w tym cykl „Artefakty”, oraz współtworzyła międzynarodowe projekty artystyczne, takie jak „Łemkowszczyzna – Лемковина”, „Ogrody Liryczne Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej” oraz „MailArt – Pogranicze Kultur”.
Aktywnie działa na rzecz kultury jako współzałożycielka Stowarzyszenia InspirujeMY oraz członkini ZPAP Okręgu Rzeszowskiego.
Andrzej Żygadło
Andrzej Żygadło – malarz, konserwator dzieł sztuki, społecznik i badacz drewnianej architektury ludowej, ze szczególnym uwzględnieniem architektury cerkiewnej. Absolwent Liceum Plastycznego w Jarosławiu oraz Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, gdzie ukończył malarstwo (2014, dyplom w pracowni prof. Leszka Misiaka) i konserwację malarstwa (2018, dyplom pod kierunkiem dr hab. Marty Lempart-Geratowskiej). Stypendysta Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (2011/2012) oraz Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego (2013/2014).
Łączy twórczość artystyczną, badania naukowe i praktykę konserwatorską, co pozwala mu podejmować działania kompleksowe – od dokumentacji i analizy po artystyczne interpretacje oraz upowszechnianie wiedzy o dziedzictwie kulturowym Polski południowo-wschodniej.
Od 2002 roku prowadzi badania nad historią i ikonografią architektury cerkiewnej. Jest autorem licznych publikacji naukowych i popularnonaukowych, w tym poświęconych twórczości Kajetana Kielisińskiego oraz dziejom i ochronie zabytkowej architektury drewnianej Polski południowo-wschodniej.
Jego twórczość, obejmująca malarstwo, rysunek, grafikę i fotografię, była prezentowana na wystawach indywidualnych i zbiorowych, m.in. w MOCAK-u w Krakowie oraz Muzeum Narodowym w Krakowie i Gdańsku. Prace artysty znajdują się w kolekcjach publicznych (Muzeum Narodowe w Gdańsku, Biblioteka Kórnicka PAN, Muzeum Karykatury im. E. Lipińskiego) oraz prywatnych w kraju i za granicą.
Artysta podejmuje w swojej sztuce tematykę pogranicza polsko-rusińskiego, prowadząc dialog z historią i pamięcią miejsca w kontekście zanikającego krajobrazu.
Od 2016 roku współtworzy wraz z Katarzyną Tur-Marciszuk i Damianem Nowakiem Cyfrowe Archiwum Jerzego Tura i Barbary Tondos oraz Cyfrowe Archiwum Augusta Bocheńskiego, gromadzone w Społecznym Ośrodku Dokumentacji Zabytków im. K.W. Kielisińskiego w Gorlicach.
