W Baligrodzie przywrócono pamięć o cmentarzu wojennym. Spoczywa tam ponad 8 tysięcy żołnierzy • Wiadomości • Polskie Radio Rzeszów
+48 17 222 22 22  
Polskie Radio Rzeszów
  • WIADOMOŚCI
    • RZESZÓW
    • KROSNO
    • PRZEMYŚL
    • STALOWA WOLA
    • TARNOBRZEG
    • REGION
    • KRAJ I ŚWIAT
  • MUZYKA
    • KONCERTY
    • LISTA PRZEBOJÓW RADIA RZESZÓW
    • PODKARPACKA SCENA PRZEBOJÓW
    • PLEBISCYT KAPEL LUDOWYCH
    • CO BYŁO GRANE
  • SPORT
  • STREFA AUDIO
  • KALENDARZ WYDARZEŃ
  • RADIO
    • PROGRAM
    • O NAS
    • LUDZIE RADIA
    • REKLAMA I MARKETING
    • KAMPANIE SPOŁECZNE
    • PATRONAT
    • KONTAKT
Brak
Pokaż więcej
Teraz na antenie
Ładowanie...
ZGŁOŚ TEMAT
Polskie Radio Rzeszów
  • WIADOMOŚCI
    • RZESZÓW
    • KROSNO
    • PRZEMYŚL
    • STALOWA WOLA
    • TARNOBRZEG
    • REGION
    • KRAJ I ŚWIAT
  • MUZYKA
    • KONCERTY
    • LISTA PRZEBOJÓW RADIA RZESZÓW
    • PODKARPACKA SCENA PRZEBOJÓW
    • PLEBISCYT KAPEL LUDOWYCH
    • CO BYŁO GRANE
  • SPORT
  • STREFA AUDIO
  • KALENDARZ WYDARZEŃ
  • RADIO
    • PROGRAM
    • O NAS
    • LUDZIE RADIA
    • REKLAMA I MARKETING
    • KAMPANIE SPOŁECZNE
    • PATRONAT
    • KONTAKT
Brak
Pokaż więcej
Teraz na antenie
Ładowanie...
ZGŁOŚ TEMAT
Polskie Radio Rzeszów

Polskie Radio Rzeszów > Audycje > Relacje reporterskie > W Baligrodzie przywrócono pamięć o cmentarzu wojennym. Spoczywa tam ponad 8 tysięcy żołnierzy

W Baligrodzie przywrócono pamięć o cmentarzu wojennym. Spoczywa tam ponad 8 tysięcy żołnierzy

Bernadeta SzczyptaBernadeta Szczypta
24 października 2026 - 09:06
Wiadomości, Relacje reporterskie
Czas czytania: 3 min.
A A
Na współczesnym cmentarzu parafialnym w Baligrodzie odtworzono granice zapomnianego cmentarza wojennego z czasów I wojny światowej. Spoczywa na nim 8225 żołnierzy poległych podczas walk w Bieszczadach. Dzięki badaniom archiwalnym i archeologicznym udało się ustalić położenie nekropolii, odnaleźć nazwiska części pochowanych oraz odtworzyć historyczną bramę wejściową.
W Baligrodzie przywrócono pamięć o cmentarzu wojennym. Spoczywa tam ponad 8 tysięcy żołnierzy

Fot. Janusz Jaracz

Udostępnij na FacebookUdostępnij na XWyślij na WhatsApp

O historii cmentarza, badaniach i przywracaniu pamięci o poległych z Grzegorzem Gąską i Mirosławem Mazurkiem rozmawiał Janusz Jaracz.

https://radio.rzeszow.pl/wp-content/uploads/2026/10/Jasiek-na-cmentarzu.mp3

Zapomniany cmentarz odkryty dzięki dokumentom ze Lwowa

Przez wiele lat niewiele osób wiedziało, że współczesny cmentarz w Baligrodzie powstał na terenie dawnej nekropolii wojennej. Jej historię odtworzył lokalny badacz Grzegorz Gąska, który podczas poszukiwań w archiwum we Lwowie natrafił na oryginalne plany cmentarza.

– Odkrycie tego cmentarza, a właściwie jego powtórne odkrycie, jest wynikiem moich badań archiwalnych – wyjaśnia Grzegorz Gąska w rozmowie z Januszem Jaraczem z Polskiego Radia Rzeszów.

Wśród odnalezionych dokumentów znalazł się projekt przygotowany przez wiedeńskiego projektanta Arthura Grünbergera oraz późniejszy plan z okresu międzywojennego, który pozwolił dokładnie określić granice nekropolii.

Cmentarz miał charakter komasacyjny. Oznacza to, że przenoszono na niego szczątki żołnierzy z innych, mniejszych cmentarzy wojennych, które likwidowano w dwudziestoleciu międzywojennym.

Ponad 8 tysięcy pochowanych żołnierzy

Z odnalezionych dokumentów wynika, że na cmentarzu w Baligrodzie spoczywa 8225 żołnierzy. Badaczom udało się również dotrzeć do wykazów pochowanych. Dotychczas odczytano nazwiska około 1200 osób. Część z nich umieszczono na kamiennych słupach wyznaczających historyczne granice nekropolii. Prace nad odczytywaniem kolejnych nazwisk będą kontynuowane.

– Myślę, że tę liczbę uda się znacznie powiększyć – podkreśla Grzegorz Gąska.

W ramach upamiętnienia odtworzono również symboliczną bramę wejściową, wykonaną na podstawie oryginalnego projektu z czasów I wojny światowej.

Badania archeologiczne potwierdziły istnienie nekropolii

W 2025 roku na terenie cmentarza przeprowadzono badania archeologiczne. Kierował nimi Mirosław Mazurek z Fundacji Badań nad Dziedzictwem Kulturowym. Prace prowadzono na ostatnim niezajętym fragmencie dawnej nekropolii. Pozostałą część terenu zajmuje obecnie cmentarz parafialny.

– Udało się potwierdzić, że rzeczywiście funkcjonował tutaj cmentarz wojenny. Odkryliśmy zarówno pochówki zbiorowe, jak i pojedyncze – mówi archeolog.

W miejscu prowadzonych badań ustawiono nowe krzyże, przypominające o pochowanych tam żołnierzach.

Uroczystości w Baligrodzie i na Manyłowej

W sobotę, 24 października, w Baligrodzie odbywają się uroczystości związane z odsłonięciem upamiętnienia dawnego cmentarza wojennego. To efekt projektu „Przywrócić widzialność niewidzialnym”, zrealizowanego dzięki dofinansowaniu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Tego samego dnia zaplanowano również uroczystości na wzgórzu Manyłowa, położonym kilka kilometrów od Baligrodu. Na tamtejszym cmentarzu wojennym mają zostać pochowane szczątki żołnierzy odnalezione podczas badań prowadzonych w trudno dostępnych rejonach Bieszczadów.

Jak wyjaśnia Mirosław Mazurek, w ubiegłym roku badacze poszukiwali miejsc, w których według archiwalnych projektów miały powstać cmentarze wojenne. Okazało się, że nie wszystkie zostały zrealizowane. Odnaleziono jednak ludzkie szczątki, które w tym roku ekshumowano.

Bieszczady były miejscem krwawych walk

Podczas I wojny światowej, szczególnie w latach 1914–1915, w Bieszczadach toczyły się ciężkie walki między armiami austro-węgierską i rosyjską. W górach ginęły tysiące żołnierzy różnych narodowości, a wiele miejsc ich pochówku z czasem zostało zapomnianych.

Od kilku lat badacze, społecznicy i lokalne organizacje podejmują działania mające na celu odnajdywanie dawnych cmentarzy i przywracanie pamięci o poległych. Odtworzenie granic cmentarza w Baligrodzie jest kolejnym etapem tych prac. Dzięki odnalezionym dokumentom i badaniom archeologicznym miejsce, którego historia przez dziesięciolecia pozostawała niemal nieznana, ponownie stało się częścią lokalnej pamięci.

Fot. Janusz Jaracz

 

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Google News!
Tagi: archeologiacmentarz wojennymanyłowaI wojna światowaBieszczadyżołnierzePodkarpacieSzuwarniahistoriaJanusz JaraczwojnacmentarzBaligród

Zobacz także

W 2025 r. pożary w Portugalii strawiły obszar trzy razy większy niż rok wcześniej
Wiadomości

Pożar w Porębach koło Jedlicza. Siedem zastępów straży pożarnej na miejscu

19.11.2026
Biografia 112-letniej Dunki wycofana ze sprzedaży. Ujawniono jej nazistowską przeszłość
Kraj i świat

Biografia 112-letniej Dunki wycofana ze sprzedaży. Ujawniono jej nazistowską przeszłość

19.11.2026
Potrącenie rowerzysty w Krośnie
Wiadomości

Utrudnienia na autostradzie A4 w kierunku Rzeszowa. Częściowo zablokowany prawy pas

19.11.2026
  • Najnowsze
  • Popularne

Najnowsze

W 2025 r. pożary w Portugalii strawiły obszar trzy razy większy niż rok wcześniej

Pożar w Porębach koło Jedlicza. Siedem zastępów straży pożarnej na miejscu

7 godzin temu

Utrudnienia na autostradzie A4 w kierunku Rzeszowa. Częściowo zablokowany prawy pas

8 godzin temu

Światowy Dzień Rzucania Palenia. Dlaczego tak trudno zerwać z nałogiem?

9 godzin temu

4,5 mln zł dla strażaków na Podkarpaciu. Wsparcie otrzyma 21 samorządów

10 godzin temu

Nowoczesne centrum szkoleniowe za 55 mln zł. Inwestycja Akademii Marynarki Wojennej w Gdyni

11 godzin temu

Pokazy lotnicze w Szymanach. Historyczne samoloty wojskowe przylecą z Norwegii

12 godzin temu

Popularne

Nocna akcja na budowie drugiego etapu obwodnicy Sanoka. 26-metrowe belki dotarły na plac budowy - Polskie Radio Rzeszów

Nocna akcja na budowie drugiego etapu obwodnicy Sanoka. 26-metrowe belki dotarły na plac budowy

19/11/2026

Utrudnienia na autostradzie A4 w kierunku Rzeszowa. Częściowo zablokowany prawy pas

19/11/2026

Spór o proboszcza w Gniewczynie Łańcuckiej. Kuria bada skargi parafian

19/11/2026

„M Park” Sanok otwarty. Ponad 30 lokali i blisko 16 tys. mkw. powierzchni

19/11/2026

Pożar w Porębach koło Jedlicza. Siedem zastępów straży pożarnej na miejscu

19/11/2026

Francuskie Rafale i szwedzkie Gripeny we wspólnych ćwiczeniach. Chodzi o odstraszanie nuklearne

19/11/2026

Byłeś świadkiem ważnego wydarzenia?
Daj nam znać!

17 222 22 22 antena@radio.rzeszow.pl Otwórz formularz
WERBEL 2026!
Rozmowy o nauce
Na ludową nutę

MASZ TEMAT DO PORUSZENIA?

Zadzwoń: tel. +48 17 222 22 22

Napisz: antena@radio.rzeszow.pl

POLSKIE RADIO RZESZÓW

Kontakt
Kampanie społeczne
Patronaty
Regulaminy
Polityka prywatności

LOKALNIE

Rzeszów
Przemyśl
Stalowa Wola
Tarnobrzeg
Region

RADIO

Częstotliwości
Strefa audio
Zobacz co graliśmy
Koncerty
Wydarzenia

PARTNERZY: Audytorium17

Copyright © 2026Polskie Radio Rzeszów S.A. w likwidacj. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Panel powiadomień o ciasteczkach RODO

Używamy ciasteczek, aby zapewnić najlepszą jakość korzystania z naszej witryny.

Więcej informacji na temat plików cookie, których używamy, oraz możliwości ich wyłączenia znajdziesz w ustawieniach.

  • WIADOMOŚCI
  • MUZYKA
    • WIADOMOŚCI MUZYCZNE
    • KONCERTY
    • LISTA PRZEBOJÓW RADIA RZESZÓW
    • PODKARPACKA SCENA PRZEBOJÓW
    • PLEBISCYT KAPEL LUDOWYCH
    • CO BYŁO GRANE
  • SPORT
  • STREFA AUDIO
  • WYDARZENIA
  • RADIO
    • PROGRAM
    • O NAS
    • LUDZIE RADIA
    • REKLAMA I MARKETING
    • KAMPANIE SPOŁECZNE
    • PATRONAT
    • KONTAKT
Brak
Pokaż więcej

Przegląd prywatności

Ta strona korzysta z ciasteczek, aby zapewnić Ci najlepszą możliwą obsługę. Informacje o ciasteczkach są przechowywane w przeglądarce i wykonują funkcje takie jak rozpoznawanie Cię po powrocie na naszą stronę internetową i pomaganie naszemu zespołowi w zrozumieniu, które sekcje witryny są dla Ciebie najbardziej interesujące i przydatne.

Ściśle niezbędne ciasteczka

Niezbędne ciasteczka powinny być zawsze włączone, abyśmy mogli zapisać twoje preferencje dotyczące ustawień ciasteczek.

Analityka

Ta strona korzysta z Google Analytics do gromadzenia anonimowych informacji, takich jak liczba odwiedzających i najpopularniejsze podstrony witryny.

Włączenie tego ciasteczka pomaga nam ulepszyć naszą stronę internetową.

Polityka prywatności

Więcej informacji o naszej Polityce prywatności