Na Podkarpaciu trwają XVI Dni Pamięci o Ofiarach Holocaustu. Obchody poświęcone pamięci ludności żydowskiej, zamordowanej przez Niemców podczas II wojny światowej odbywają się w 26 miejscowościach regionu. Organizowane są m.in. modlitwy za pomordowanych, prelekcje, sesje naukowe poświęcone stosunkom polsko-żydowskim, są też okolicznościowe wystawy oraz wspomnienia ocalałych świadków Holokaustu.
Jak przypomina nasz dzisiejszy gość, profesor URz Elżbieta Rączy z Instytutu Historii tej uczelni, trudno wyznaczyć precyzyjną datę podjęcia decyzji o Holocauście. Wiele wskazuje jednak, że decyzja o masowej eksterminacji została podjęta po rezygnacji z wcześniejszych planów osiedlenia Żydów w Generalnym Gubernatorstwie lub przesiedlenia ich na Madagaskar i skazania w ten sposób na powolną śmierć.
Końcowe decyzje dotyczące zagłady Żydów oraz koordynacji i logistyki działań niemieckich w sprawie ich eksterminacji przyniosła konferencja w Wansee, spotkanie wysokich rangą przedstawicieli ministerstw i urzędów III Rzeszy oraz SS. Jej celem było omówienie ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej, jak eufemistycznie określano rozpoczęte ludobójstwo Żydów.
Jak przypomina rzeszowska historyczka, przemysłowej eksterminacji Żydów miały służyć niemieckie obozy zagłady, z których pierwszy powstał już w 1941 roku w Chełmnie nad Nerem. Liczba wymordowanych podczas Holocaustu polskich Żydów szacowana jest na ponad 2,5 miliona do 3 milionów 300 tysięcy osób, całkowita liczba ofiar zagłady to według szacunków ok. 6 milionów osób.
Więcej na ten temat w rozmowie Jerzego Pasierba.
Tekst: Jerzy Pasierb, fot. Marek Maśniak
