79 lat temu dowódcy Powstania Warszawskiego z generałem Tadeuszem „Borem” Komorowskim na czele podpisali kapitulację Powstania Warszawskiego. Bez pomocy sojuszników, przy obojętności Armii Czerwonej stojącej po drugiej strony Wisły, w związku z brakiem broni, amunicji i żywności Warszawa musiała się poddać po 63 dniach walk.
Powstanie Warszawskie wybuchło 1 sierpnia 1944 roku, dowódcy zakładali, że wkrótce do Warszawy wkroczą wojska radzieckie i pomogą pokonać Niemców w stolicy.
Tak się jednak nie stało, dlatego powstanie od początku nie miało szans na powodzenie. Cały czas czekano na pomoc z zewnątrz, ta pomoc po prostu nie przyszła. Braki amunicji, broni, żywności, mnóstwo ofiar. To wszystko doprowadziło do tego, że podjęto decyzję o zaprzestaniu walk
– mówi historyk, Katarzyna Utracka z Muzeum Powstania Warszawskiego.
Alianci przeprowadzali zrzuty zaopatrzenia nad Warszawę, były jednak one niewystarczające. Stalin nie zgodził się też na korzystanie przez zachodnie samoloty z lotnisk Armii Czerwonej, dlatego loty nad Warszawę były bardzo niebezpieczne i wiązały się z licznymi stratami.
Stalin rękami Niemców chciał zniszczyć polski ruch oporu, który nie zgodziłby się na komunistyczne rządy w Polsce. Przez dwa miesiące walk alianci nie zmusili ZSRR do pomocy powstaniu, które trwało po drugiej stronie Wisły. Niestety ten sojusz nie zadziałał, dlatego, że dla Waszyngtonu i Londynu sojusznikiem numer jeden była Moskwa, której wojska zatrzymały się na Pradze
– mówi historyk, dr Szymon Niedziela z Muzeum Powstania Warszawskiego.
Niemcy zdecydowali się na zupełne zniszczenie Warszawy oraz zamordowanie lub wypędzenie jej mieszkańców. Jak podkreśla dr Szymon Niedziela, miało być to nie tylko zniszczenie miasta, ale i całego narodu.
Trzecia Rzesza, Hitler, myślą w kategoriach, że jeżeli nawet przegramy to Polacy już się nie odrodzą. Dlaczego? Dlatego, że stracą Warszawę
– powiedział historyk.
Powstanie upadło po 63 dniach. W wyniku walk i niemieckich zbrodni zginęło od 150 do 180 tysięcy osób, w tym od 15 do 18 tysięcy żołnierzy. Po zakończeniu walk Powstańcy Warszawscy trafili do niewoli, a około pół miliona mieszkańców Warszawy zostało wypędzonych z miasta. Jednocześnie specjalne oddziały niemieckie rozpoczęły systematyczny rabunek oraz niszczenie miasta, który trwał do końca 1944 roku.
Szacuje się, że w trakcie powstania oraz po jego zakończeniu zniszczeniu uległo około 80 proc. zabudowy lewobrzeżnej Warszawy. (IAR)
Fot. Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej
