Święto ustanowił w 2012 roku Parlament Europejski, by upamiętniać osoby, które w XX wieku z narażeniem życia przeciwstawiały się reżimom totalitarnym. Idea ta nawiązuje do nadawanego przez Izrael tytułu Sprawiedliwego wśród Narodów Świata.
Od 1963 roku Instytut Yad Vashem w Jerozolimie przyznaje osobom, które nie są Żydami, a które ratowały Żydów podczas zagłady, tytuł Sprawiedliwego wśród Narodów Świata.
Uchwała Parlamentu Europejskiego z 2012 roku rozszerzyła pojęcie „Sprawiedliwego”, dokonując jego uniwersalizacji. W tym ujęciu Sprawiedliwymi są osoby, które „motywowane osobistym poczuciem odpowiedzialności przeciwstawiały się zbrodniom przeciwko ludzkości i totalitaryzmowi”. W kilkudziesięciu krajach (m.in. w Armenii, Bośni, Rwandzie, we Włoszech i Francji) powstały lokalne Ogrody Pamięci Sprawiedliwych i komitety przyznające ten tytuł.
Pierwszy w Polsce i jak dotąd jedyny Ogród Sprawiedliwych powstał w 2014 roku w Warszawie, na skwerze im. Jerzego Jura-Gorzechowskiego na Muranowie w sąsiedztwie Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN.
Źródło: Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN, fot. pixabay.com
